CHP Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Serkan Sarı, Türkiye genelindeki sığınakların sayısı, kapasitesi, fiziki durumu ve kullanıma hazır olup olmadığına ilişkin kapsamlı bir soru önergesini TBMM gündemine taşıdı. Sarı, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın yanıtlaması istemiyle verdiği önergede, olası savaş, nükleer saldırı, kimyasal veya biyolojik tehdit durumunda vatandaşların hangi sığınağa nasıl ulaşacağını sordu.
“Güncel ve şeffaf bir sığınak envanteri var mı?”
Sığınakların savaş, nükleer ve konvansiyonel saldırılar, radyoaktif serpinti, kimyasal ve biyolojik tehditler ile bazı afetlerde insanların korunması açısından kritik öneme sahip olduğunu belirten Sarı, 7 Kasım 2025 tarihinde Sığınak Yönetmeliği’nde yapılan kapsamlı değişikliklere dikkat çekti.
Yeni düzenlemeyle genel sığınakların koordinasyonunun AFAD’a verildiğini hatırlatan Sarı, sığınakların kayıt altına alınması, denetlenmesi, kullanıma hazır tutulması ve kapasitelerinin bildirilmesine ilişkin yeni yükümlülükler getirildiğini ifade etti.
Sarı, buna rağmen Türkiye’de kaç sığınak bulunduğu, toplam kapasitenin ne kadar olduğu ve bunların kaçının fiilen kullanıma hazır bulunduğuna ilişkin kamuoyunun erişebileceği güncel, şeffaf ve bütüncül bir envanter bulunmadığını savundu.
“Sığınaklar depo ve otopark olarak mı kullanılıyor?”
Binaların projelerinde sığınak olarak gösterilen bazı alanların depo, otopark, iş yeri veya farklı amaçlarla kullanıldığı yönündeki iddiaları da gündeme getiren Sarı, bu alanların havalandırma, enerji, haberleşme, su, hijyen, erişim ve yapısal güvenlik açısından yeterli olup olmadığını sordu.
Sarı, Türkiye genelinde Bakanlık ve AFAD kayıtlarında bulunan toplam sığınak sayısının yanı sıra bunların il ve ilçelere göre dağılımının açıklanmasını istedi. Kayıtlarda sığınak olarak görünen alanların kaçının fiilen kullanıma hazır olduğunun da ortaya konulmasını talep etti.
Sığınakların amacı dışında kullanılması nedeniyle bugüne kadar kaç işlem yapıldığını soran Sarı, uygulanan idari yaptırımlar ile kesilen cezaların da açıklanmasını istedi.
“Hangi ilde kaç kişilik sığınak var?”
Türkiye’de kayıtlı sığınakların toplam kapasitesinin açıklanmasını isteyen Sarı, bu kapasitenin ülke nüfusuna oranının da kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.
Her ilin mevcut sığınak kapasitesinin o ilin nüfusunun yüzde kaçını karşılayabildiğinin belirlenmesi gerektiğini belirten Sarı, nüfusuna oranla sığınak kapasitesi en düşük illerin de açıklanmasını istedi.
Önergede ayrıca kaç sığınağın özel, kaçının genel sığınak olduğu ve kullanım özelliklerine göre kaçının basınç sığınağı, kaçının serpinti sığınağı olarak kayıtlı bulunduğu soruldu.
Mevcut binalar ne kadar denetlendi?
Sığınak Yönetmeliği kapsamında mevcut binalardaki sığınakların en geç 7 Kasım 2026 tarihine kadar kontrol edilmesi gerektiğini hatırlatan Sarı, bugüne kadar kaç binanın denetlendiğinin açıklanmasını istedi.
Denetlenmesi gereken toplam bina sayısını, görevli personel sayısını ve Bakanlık tarafından belirlenen denetim takvimini soran Sarı, 7 Kasım 2025’ten bu yana gerçekleştirilen kontrollerde kaç sığınakta mevzuata aykırılık tespit edildiğinin de açıklanmasını talep etti.
Sarı ayrıca, eksikliklerin giderilmesi için kaç bina yönetimine veya yapı malikine süre verildiğini sordu.
Kamu binaları, okullar ve hastanelerdeki sığınaklar hazır mı?
Kamuya ait resmi binalar ile özel eğitim ve sağlık kuruluşlarındaki sığınakların durumunu da Meclis gündemine taşıyan Sarı, bu alanlara ilişkin kapasite, envanter ve kullanıma hazır olma bilgilerinin AFAD’a eksiksiz şekilde iletilip iletilmediğini sordu.
Bilgilerini AFAD’a iletmeyen kurum ve kuruluşların açıklanmasını isteyen Sarı; millet bahçeleri, metro tünelleri, yer altı otoparkları, stadyumlar ve büyük kamusal alanlardan kaçının genel sığınak olarak belirlendiğinin de kamuoyuna açıklanmasını talep etti.
“81 ilde yeni sığınak yapılacak mı?”
Devlet eliyle 81 ilde yeni genel sığınak yapılmasına yönelik bir çalışma olup olmadığını da soran Sarı, yapılması planlanan yeni sığınakların sayısı, toplam kapasitesi, hangi illerde inşa edileceği ve ne zaman hizmete açılacağı konusunda bilgi istedi.
Türkiye’nin nüfusu, kentleşme yapısı, stratejik tesisleri ve güncel güvenlik riskleri dikkate alınarak ihtiyaç duyulan toplam sığınak kapasitesinin belirlenip belirlenmediğini soran Sarı, mevcut kapasite açığının giderilmesi için ayrılan bütçenin ve çalışmaların tamamlanacağı tarihin de açıklanmasını istedi.
“Vatandaş en yakın sığınağı e-Devlet’ten görebilmeli”
Afet ve acil durum toplanma alanlarının e-Devlet üzerinden sorgulanabildiğini hatırlatan Sarı, vatandaşların kendilerine en yakın sığınağın yerini, kapasitesini ve kullanıma hazır olup olmadığını görebileceği benzer bir sistemin bulunmamasını önemli bir eksiklik olarak değerlendirdi.
Sarı, vatandaşların ikamet ettikleri yere en yakın sığınağın konumunu, kapasitesini, ulaşım güzergâhını ve kullanım durumunu e-Devlet veya AFAD uygulaması üzerinden öğrenebilmesine yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığını Bakan Yerlikaya’ya sordu.
Özel gruplar için tahliye planı var mı?
Olası bir acil durumda engelliler, yaşlılar, çocuklar, hastalar ve hareket kabiliyeti kısıtlı vatandaşların sığınaklara nasıl ulaştırılacağının da planlanması gerektiğine dikkat çeken Sarı, bu gruplara yönelik il bazında hazırlanmış tahliye ve ulaşım planlarının bulunup bulunmadığını sordu.
Sarı ayrıca, 7 Kasım 2025 tarihinden bu yana valilikler tarafından sığınaklara yönelik kaç eğitim ve tatbikat düzenlendiğini ve bu çalışmalara kaç vatandaşın katıldığını öğrenmek istedi.
Erken uyarı ve siren sistemleri çalışıyor mu?
Türkiye genelindeki erken uyarı, siren ve ikaz-alarm sistemlerinin durumunu da gündeme getiren Sarı, bu sistemlerin kaçının aktif ve çalışır durumda olduğunu sordu.
Sistemlerin bulunmadığı veya nüfusun tamamını kapsamadığı il ve ilçelerin açıklanmasını isteyen Sarı, olası savaş, nükleer saldırı, kimyasal ya da biyolojik tehdit halinde vatandaşlara TRT, GSM operatörleri, radyo kuruluşları ve dijital iletişim kanalları üzerinden yapılacak uyarılara ilişkin güncel bir ulusal eylem planı bulunup bulunmadığını da sordu.
“Sığınak politikası kâğıt üzerinde kalamaz”
Sığınakların yalnızca yönetmeliklerde ve bina projelerinde gösterilen alanlardan ibaret olamayacağını vurgulayan Serkan Sarı, açıklamasında şu değerlendirmede bulundu:
“Sığınak politikası kâğıt üzerinde bırakılamaz. Milyonlarca vatandaşımız olası bir savaşta, nükleer saldırıda, kimyasal veya biyolojik tehditte nereye gideceğini bilmiyor. Sığınakların sayısı, kapasitesi, fiziki durumu ve erişim güzergâhları şeffaf biçimde açıklanmalıdır. Vatandaşlarımız en yakın sığınağın nerede olduğunu e-Devlet üzerinden görebilmelidir. İktidar, toplumun can güvenliğini ilgilendiren bu konuda eksiklikleri gizlemek yerine süratle gidermelidir.”
Sarı’nın soru önergesiyle birlikte Türkiye’nin mevcut sığınak kapasitesi, bu alanların fiili kullanım durumu, denetimleri ve olası acil durumlarda vatandaşların sığınaklara erişimine ilişkin uygulamaların TBMM gündeminde ayrıntılı biçimde tartışılması bekleniyor.
