Yaş meyve ve sebze piyasasında fiyat manipülasyonu iddialarına yönelik 22 ilde yürütülen soruşturmanın ayrıntıları ortaya çıkmaya başladı. Dosyada 1.029 çiftçinin beyanına başvurulduğu, 8-9 liraya satıldığı belirtilen kapya biber için 23,95 liraya kadar müstahsil makbuzu düzenlendiğinin tespit edildiği aktarıldı. Soruşturmadaki en dikkat çekici iddialardan biri ise hayatını kaybetmiş çiftçiler adına düzenlenen makbuzlar oldu.
Yaş meyve ve sebzede üreticiden tüketiciye uzanan fiyat zinciri, geniş kapsamlı bir soruşturmanın konusu oldu.
Soruşturma kapsamında sektörde faaliyet gösteren 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildiği, 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama gerçekleştirildiği açıklandı.
Soruşturmanın fiyatı etkileme, Vergi Usul Kanunu'na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden yürütüldüğü belirtildi.
Dosyadaki yeni ayrıntılar ise yaş meyve ve sebzenin üreticiden çıktıktan sonraki fiyatlandırma sürecine ilişkin dikkat çekici iddiaları gündeme getirdi.
Çiftçi 8-9 Liraya Sattı, Makbuz 23,95 Liraya Kadar Çıktı
Aktarılan bilgilere göre soruşturma kapsamında 1.029 çiftçinin beyanına başvuruldu. Çiftçilere ürünlerini hangi fiyatlardan sattıkları sorulurken bu beyanlar düzenlenen müstahsil makbuzlarıyla karşılaştırıldı.
İncelemelerde bazı ürünlerin çiftçinin belirttiği gerçek satış fiyatıyla belgelerdeki fiyatı arasında ciddi farklılıklar bulunduğu öne sürüldü.
Dosyadaki örneklerden birinde Adana'daki bir çiftçinin kapya biberi aracıya kilogramı 8-9 TL'den sattığını söylediği, aynı ürün için ise 18,70 TL ile 23,95 TL arasında müstahsil makbuzu düzenlendiğinin belirlendiği aktarıldı.
Başka bir örnekte ise çiftçinin 11,50 TL'ye sattığını söylediği biber için 18,70 TL'lik makbuz düzenlendiği kaydedildi.
İncelemelerde yalnızca fiyat farklılıkları değil, ürün miktarlarına ilişkin kayıtların da mercek altına alındığı belirtildi.
Bir firmanın limon, mandalina, nar ve portakal olmak üzere 13 bin 488 kilogram ürün sattığı, buna karşılık Hal Kayıt Sistemi'nde 8 bin 384 kilogramlık kayıt bulunduğu aktarıldı.
Bir başka incelemede ise alış ve satış fiyatları arasında çok düşük fark bulunan bir firmanın kayıtlarında adı geçen çiftçilerin büyük bölümünün, söz konusu firmaya ürün satmadıklarını beyan ettikleri öne sürüldü.
Hayatını Kaybeden Çiftçiler Adına Makbuz İddiası
Soruşturma dosyasındaki en dikkat çekici bulgulardan biri de hayatını kaybetmiş kişiler adına düzenlendiği belirtilen müstahsil makbuzları oldu.
Aktarılan bilgilere göre bir aracının 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 arasında hayatını kaybetmiş çok sayıda çiftçi adına makbuz düzenlediği tespit edildi.
Dosyada bu kişiler adına düzenlendiği belirtilen makbuzların tutarlarının 29 bin TL ile 118 bin TL arasında değiştiği kaydedildi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek de operasyona ilişkin açıklamasında üreticinin emeği ve vatandaşın bütçesinin korunmasına vurgu yaptı.
Gürlek, fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağladığı öne sürülen kişi ve yapılara yönelik mücadelenin devam edeceğini belirterek ekonomik düzeni bozan suçlarla mücadeleyi kararlılıkla sürdüreceklerini söyledi.
Soruşturma kapsamında hakkında gözaltı kararı verilen şüphelilere yönelik adli süreç devam ederken, ortaya çıkan bulguların yargılama aşamasında nasıl değerlendirileceği ilerleyen süreçte netleşecek.
