Dünya Genelinde Patent Başvuruları Rekor Kırdı: Türkiye 13 Bin Başvuru Ve Yüzde 11,8 Artışla Öne Çıkan Ülkelerden Oldu
Dünya genelinde patent başvuruları, 2025 yılında yüzde 6 artarak 3,9 milyonla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Son 10 yılın en hızlı büyümesinin kaydedildiği patent başvurularında Türkiye de dikkat çekti. Yaklaşık 13 bin patent başvurusunun yapıldığı Türkiye, yüzde 11,8'lik artışla en fazla başvuru yapan ilk 20 ülke arasında çift haneli büyüme kaydeden 5 ülkeden biri oldu.
Birleşmiş Milletler kuruluşlarından Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO), 2025 yılına ilişkin "Dünya Fikri Mülkiyet Göstergeleri (WIPI)" raporunu yayımladı. Raporda patent başvurularının yanı sıra marka, tasarım ve faydalı model başvurularına ilişkin veriler de yer aldı.
Dünya Genelinde Patent Başvuruları 3,9 Milyona Ulaştı
Küresel patent başvuruları 2025 yılında, bir önceki yıla kıyasla yüzde 6 artış gösterdi. Son 10 yılın en hızlı büyümesinin gerçekleştiği dönemde toplam başvuru sayısı 3,9 milyona yükseldi.
Çin, yaklaşık 1,9 milyon patent başvurusuyla dünya genelindeki başvuruların yaklaşık yarısını tek başına gerçekleştirdi.
Çin'i yaklaşık 490 bin başvuruyla ABD, 466 binden fazla başvuruyla Japonya, 319 binin üzerinde başvuruyla Güney Kore ve yaklaşık 133 bin başvuruyla Almanya takip etti.
Türkiye Patent Başvurularında Çift Haneli Büyüme Kaydetti
Türkiye'de 2025 yılında yaklaşık 13 bin patent başvurusu gerçekleştirildi. Başvuru sayısındaki yıllık artış ise yüzde 11,8 olarak kayıtlara geçti.
Türkiye, dünya genelinde en fazla patent başvurusu yapan ilk 20 ülke arasında çift haneli büyüme gösteren 5 ülkeden biri olmayı başardı.
Asya’nın Küresel Patent Başvurularındaki Payı Arttı
Asya'nın dünya genelindeki toplam patent başvurularından aldığı pay, son 10 yılda 9,3 puan artarak yüzde 71,2'ye yükseldi.
Bu yükselişte Çin'in patent başvurularındaki güçlü büyümesi etkili oldu. Çin, 2025 yılında Asya genelinde gerçekleştirilen patent başvurularının yaklaşık yüzde 68,5'ini oluşturdu.
Hindistan'da ise yıllık patent başvurusu sayısı ilk kez 100 bini aştı. Ülkede 2025 yılında başvurular yüzde 37,5 artarak 105 binin üzerine çıktı.
Üst üste 7. kez çift haneli büyüme kaydeden Hindistan'da ekonomik genişleme ve artan AR-GE yatırımları bu gelişmede etkili oldu. Girişimler, küçük işletmeler, üniversiteler ve bireylere yönelik ücret indirimleri de patent sistemine erişimin genişlemesine katkı sağladı.
Patent Başvurularında Bilgisayar Teknolojisi İlk Sırada
Patent başvuruları ile yayımlanma tarihleri arasındaki gecikme nedeniyle teknoloji alanlarına ilişkin en güncel tam veriler 2024 yılını kapsadı.
"Bilgisayar teknolojisi", dünya genelinde yayımlanan patent başvurularında yüzde 13,6'lık payla en sık yer alan teknoloji olmayı sürdürdü.
Yeşil teknolojilere yönelik patent başvuruları ise 2024 yılında yüzde 8,8 artarak yaklaşık 613 bine ulaştı.
Yeşil teknoloji başvurularında enerji depolama yüzde 17,4'lük payla öne çıkarken bu alanı yüzde 15,2 ile akıllı enerji, şebeke ve iletim, yüzde 11,8 ile hava kirliliği kontrolü takip etti.
Danimarka'nın toplam patent başvurularının yüzde 31,9'unu yeşil teknolojiler oluşturdu. Ülke, bu oranla "yeşil teknoloji yoğunluğuyla" ilk sırada yer aldı.
Marka Başvuruları Artarken Tasarım Ve Faydalı Model Başvuruları Geriledi
Marka başvuruları, 2022 ve 2023 yıllarında yaşanan daralmanın ve 2024 yılındaki yatay seyrin ardından 2025'te yeniden yükselişe geçti.
Dünya genelindeki marka başvuruları yüzde 4,1 artarak 15,9 milyon sınıfa ulaştı.
Küresel tasarım başvuruları ise yüzde 4,3 azalarak 1,5 milyona geriledi. Faydalı model başvurularında da yüzde 16,3'lük düşüş yaşanırken toplam başvuru sayısı 2,7 milyon oldu.
Yapay Zeka Ve Dijital Teknolojiler İnovasyonu Hızlandırıyor
WIPO Genel Direktörü Daren Tang, jeopolitik ve makroekonomik belirsizliklere rağmen fikri mülkiyet sisteminin 2025 yılında güçlenmeye devam ettiğini belirtti.
Patent başvurularındaki büyümenin 2016'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını ifade eden Tang, marka başvurularında da son yıllarda ilk kez artış yaşandığını bildirdi.
Şirketlerin teknoloji odaklı büyümeye yatırım yaptığını, ülkelerin ise ekonomik büyüme, kalkınma ve refah için inovasyonu benimsediğini vurgulayan Tang, yapay zeka ve diğer dijital teknolojilerin bu süreci hızlandırdığını kaydetti.
Tang, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Gelişmekte olan ekonomiler endüstriyel, dijital ve kültürel inovasyonu birleştirme ve halklarının yenilikçi ve yaratıcı potansiyelinden yararlanma konusunda daha yetkin hale geldikçe, fikri mülkiyet büyüme ivmesine yön vermeye devam ediyor."





