Uluslararası arenada gözler, Washington ve Tahran hattında kontrolden çıkan askeri gerilime çevrildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’daki NATO Zirvesi’nde "İran ile ateşkes sona erdi" ilanının ardından bölgede ipler tamamen koptu.
İki nükleer güç arasında topyekun bir savaşı önlemek amacıyla arabulucu rolüyle bilinen Katar, doğrudan ABD yönetimiyle koordineli şekilde İran’a acil bir müzakere heyeti gönderdiğini duyurdu.
Müzakere Heyeti Gizlice Tahran’a Gitti
Uluslararası haber ajansı Reuters’ın üst düzey diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre; Katarlı arabulucular, İranlı makamlarla kritik bir zirve gerçekleştirmek üzere Tahran’a ulaştı. Ziyaretin doğrudan Beyaz Saray ile koordineli yapıldığı öğrenildi. Heyetin ana hedefi; askeri saldırıların ardından tamamen kopan diplomatik bağları onarmak ve kalıcı bir ateşkes zemini aramak.
Masada Hangi Kritik Başlıklar Var?
Katar heyeti ile İranlı yetkililer arasındaki acil zirvede şu 3 hayati başlık masaya yatırılıyor:
-
İslamabad Mutabakatı: 14 Haziran’da imzalanan ancak fiilen rafa kalkan mutabakat zaptının yeniden yürürlüğe konulması.
-
Hürmüz Boğazı Krizi: Küresel petrol ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı’ndaki askeri seyrüsefer ve deniz trafiği güvenliğinin sağlanması.
-
Güven Artırıcı Adımlar: Bölgesel bir savaşın önlenmesi için iki tarafın da askeri operasyonları askıya almasını sağlayacak formüller.
ABD-İran Hattında İpler Neden Koptu?
İki ülke arasında geçtiğimiz ay imzalanan İslamabad Mutabakatı ile nihai anlaşma için 60 günlük bir süre tanınmıştı. Ancak 8 Temmuz’da ABD ordusunun İran’a yönelik yeni hava saldırıları başlatması ve İran’ın da komşu ülkelerdeki ABD üslerini misillemeyle vurması ateşkesi tamamen bitirdi.
Son olarak ABD Başkanı Trump’ın Ankara'daki NATO Zirvesi’nde İranlı liderler hakkında kullandığı sert ifadeler ve diyalog kapısını kapatması, Katar’ın bu son diplomatik hamlesini bölgenin kaderi için kritik bir viraj haline getirdi.
