Türkiye’de çalışma düzeninin değişip değişmeyeceği yeniden konuşuluyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in esnek çalışma modellerine ilişkin açıklamasının ardından özellikle kamu çalışanlarını ilgilendiren “çekirdek zaman” formülü gündeme geldi.
Çalışanların yıllardır alıştığı sabit giriş-çıkış saatlerinin yerine daha esnek bir sistem uygulanıp uygulanmayacağı tartışılıyor.
Mehmet Şimşek, özellikle 15-29 yaş arasında eğitimde veya istihdamda bulunmayan gençlerin iş gücüne katılımını artırmak için yeni programlar üzerinde durduklarını söyledi. Şimşek, çalışanların hakları korunurken çalışma modellerinde belirli ölçüde esnekliğin Türkiye açısından faydalı olacağını ifade etti.
Bu açıklamanın ardından kamuda daha önce de tartışılan esnek mesai modelinin ayrıntıları yeniden gündeme geldi.
5 Saat Çalışma Mı Geliyor? Asıl Ayrıntı Burada
Gündemdeki modele ilişkin haberlerde memurların çalışma gününün “çekirdek zaman” ve “esnek zaman” olmak üzere iki bölüme ayrılması öngörülüyor.
Çekirdek zaman, çalışanın kurumda bulunmasının zorunlu olduğu zaman dilimini ifade ediyor. Konuşulan modelde bu sürenin günde en fazla 5 saat olması planlanıyor. Günün diğer bölümünün ise kurumların belirleyeceği esnek zaman dilimi içerisinde tamamlanması öngörülüyor.
Dolayısıyla kamuoyunda konuşulan “5 saatlik mesai” ifadesi yanıltıcı olabilir. Mevcut bilgiler çalışma süresinin 8 saatten 5 saate indirilmesinden değil, çalışanın kurumda bulunmak zorunda olduğu çekirdek zamanın 5 saatle sınırlandırılabileceği bir modelden söz ediyor.
Gündemdeki formülde günlük standart çalışma süresinin korunması, çalışma gününün ise en fazla 10 saatlik bir zaman aralığı içerisinde esnetilebilmesi üzerinde duruluyor.
Örneğin çalışanların tamamının belirli saatlerde kurumda bulunması zorunlu tutulurken, kalan çalışma süresinin başlangıç ve bitiş saatlerinde daha fazla hareket alanı sağlanması mümkün olabilecek.
09.00-18.00 Mesaisi Kalkıyor Mu?
Şu aşamada “Türkiye’de 09.00-18.00 mesaisi kaldırıldı” veya “memurlar artık 5 saat çalışacak” demek doğru değil.
Mehmet Şimşek'in son açıklaması esnek çalışma modellerinin ekonomi yönetiminin gündeminde bulunduğunu doğruluyor ancak tüm kamu çalışanları için yürürlüğe girmiş yeni bir mesai sistemi açıklanmış değil. Şimşek'in son sözlerinin odağında özellikle eğitimde ve istihdamda olmayan 15-29 yaş grubunun iş gücüne katılması bulunuyor.
Kamuda esnek zaman uygulaması ise tamamen yeni bir fikir de değil. Daha önce hazırlanan kamu personeli çalışmalarında çekirdek zaman, esnek zaman, yoğunlaştırılmış çalışma ve uzaktan çalışma gibi farklı modeller değerlendirilmişti.
Bu nedenle çalışanlar açısından şu anda en önemli ayrım şu: Esnek çalışma üzerinde çalışmalar ve modeller var; fakat çalışma saatlerinin ülke genelinde değiştiğine ilişkin yürürlüğe girmiş genel bir düzenleme henüz yok.
