Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan Mekke Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna ilişkin kanun, 14 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.
Üç ülkenin askeri ve güvenlik alanındaki ilişkilerini geliştirmeyi hedefleyen düzenleme, savunma sanayiinden istihbarat paylaşımına kadar birçok başlığı kapsıyor.
7 Ağustos'ta Mekke'de imzalanan anlaşmaya ilişkin onay kanunu, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi. Kanunun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecek.
Savunma Sanayiinde Ortak Üretim ve Askeri İş Birliği
Mekke Anlaşması kapsamında Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın savunma sanayii kuruluşları arasında teknoloji paylaşımı, ortak üretim ve araştırma-geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi hedefleniyor.
Üç ülke, savunma teknolojilerinde ortak projeler geliştirebilecek, uzmanlık gerektiren alanlarda bilgi ve tecrübe paylaşabilecek.
Askeri iş birliği çerçevesinde karşılıklı personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlar da düzenlenecek. Böylece üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki birlikte çalışabilirliğin artırılması amaçlanıyor.
Anlaşmanın önemli başlıklarından birini de terörle mücadele ve istihbarat paylaşımı oluşturuyor. Taraflar, güvenli iletişim kanalları üzerinden karşılıklı mutabakata dayalı istihbarat paylaşımında bulunabilecek.
Ayrıca barış, savaş ve olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askeri teçhizatın teminine yönelik lojistik destek sağlanması öngörülüyor.
Stratejik Savunma Komitesi Kurulacak
Anlaşmanın uygulanmasını koordine etmek amacıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi oluşturulacak.
Üç ülkenin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşacak komitenin yılda iki kez toplanması planlanıyor. Liderlerin gerekli görmesi halinde toplantılar yılda bir kez gerçekleştirilebilecek.
Komiteye destek vermek üzere Suudi Arabistan'da bir sekretarya kurulacak. Genel sekreterlik görevi üç ülke arasında üçer yıllık dönemlerle dönüşümlü yürütülecek. İlk genel sekreter Pakistan vatandaşı olacak.
Anlaşmaya diğer ülkelerin katılımı da tarafların onayına bağlı olacak.
Mekke Anlaşması'nın yürürlüğe girmesi için üç ülkenin ulusal onay süreçlerini tamamlaması gerekiyor. Son onay belgesinin sekretaryaya teslim edildiği tarihte anlaşma uluslararası düzeyde yürürlüğe girecek.
Süresiz olması öngörülen anlaşmadan, yürürlüğe girişinin üzerinden 10 yıl geçtikten sonra en az üç ay önceden diplomatik bildirimde bulunularak çekilmek mümkün olacak.
Anlaşmanın sona ermesi veya taraflardan birinin çekilmesi, daha önce kararlaştırılmış ve devam eden projeleri etkilemeyecek. Gizli bilgi ve belgelerin korunmasına ilişkin yükümlülükler ise anlaşma sonrasında da devam edecek.
