Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), ortaokul ve liselerde uygulanacak Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin ayrıntılarını açıkladı.
2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönemindeki ilk yazılı sınavlarla başlayacak uygulamada, öğretmenlerin hazırladığı soruların yanı sıra Bakanlığın soru havuzundan seçilen sorular kullanılacak. Açık uçlu ve yapay zeka destekli soruların yer alacağı sistem, 5, 6, 7, 9, 10 ve 11. sınıfları kapsayacak.
Milyonlarca öğrenci ve öğretmeni ilgilendiren yeni sınav uygulaması için hazırlıklar başladı. Milli Eğitim Bakanlığı, okullardaki ölçme ve değerlendirme süreçlerini yeniden düzenleyen Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ni tanıttı.
Yeni sistemin tanıtımı, 16 Ekim 2026 tarihinde İstanbul'daki Ataşehir Ahmet Keleşoğlu Fen Lisesinde düzenlenen programla gerçekleştirildi.
Bakanlığın açıklamasına göre uygulama, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem birinci yazılı sınavlarında başlayacak.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi Nasıl Uygulanacak?
Yeni sistemde sınav sorularının hazırlanmasında öğretmenler ile Milli Eğitim Bakanlığının oluşturduğu soru havuzu birlikte kullanılacak.
Sınavlar, eğitim öğretim yılının başında zümre öğretmenleri tarafından belirlenen konu-soru dağılım tablolarındaki senaryolar esas alınarak hazırlanacak.
Seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik iki soru, zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla oluşturulacak.
Diğer sorular ise Bakanlığın hazırladığı soru havuzundan otomatik olarak seçilecek.
Ancak bu seçim tamamen öğretmenlerden bağımsız yapılmayacak. Soruların güçlük seviyeleri öğretmenlerin tercihlerine göre belirlenecek.
Sınavlarda kullanılacak sorular kolay, orta ve zor olmak üzere üç güçlük düzeyinde değerlendirilecek. Soruların puan değerlerinin belirlenmesinde de öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri esas alınacak.
Böylece Bakanlık, sınav hazırlama süreçlerini daha sistematik hale getirmeyi ve farklı okullardaki ölçme uygulamaları arasında ortak bir yapı oluşturmayı hedefliyor.
Yeni Sınav Sistemi Hangi Sınıflarda Uygulanacak?
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, ortaokul ve liselerde belirli sınıf düzeylerini kapsayacak.
Ortaokullarda 5, 6 ve 7. sınıflar:
- Türkçe
- Matematik
- Fen bilimleri
- Sosyal bilgiler
- Din kültürü ve ahlak bilgisi
- İngilizce
Liselerde 9, 10 ve 11. sınıflar:
- Türk dili ve edebiyatı
- Matematik
- Fizik
- Kimya
- Biyoloji
- Tarih
- Coğrafya
- Felsefe
- Din kültürü ve ahlak bilgisi
- İngilizce
Bakanlığın duyurusunda, sistemin toplam 16 branşta uygulanacağı belirtildi.
Açıklanan sınıf düzeyleri arasında ortaokul 8. sınıf ve lise 12. sınıf bulunmuyor.
Sınav Sorularını Yapay Zeka mı Hazırlayacak?
Yeni sistemde yapay zeka destekli soru hazırlama süreçlerinin kullanılacağı açıklandı.
Ancak bu durum, sınavdaki bütün soruların doğrudan yapay zeka tarafından hazırlanacağı anlamına gelmiyor.
Açıklanan modele göre soruların bir bölümü öğretmenler tarafından ortak kararla oluşturulacak, diğer bölümü ise Bakanlığın soru havuzundan seçilecek.
Soruların güçlük düzeylerinin ve puan değerlerinin belirlenmesinde öğretmenlerin değerlendirmeleri etkili olacak.
Bakanlık, bu yaklaşımla öğretmenlerin sınav hazırlama sürecindeki rolünü korumayı ve teknik işlemleri kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Yeni Sınav Sistemine Eleştiriler de Geldi
Milli Eğitim Bakanlığının duyurduğu uygulama, eğitim alanında tartışmaları da beraberinde getirdi.
BirGün yazarı ve eğitimci Feray Aytekin Aydoğan, yeni sınav sisteminin eğitimde var olan bazı sorunları büyütebileceğini savundu.
Aydoğan'ın eleştirilerinin başında, uygulamanın sınavlara kısa bir süre kala duyurulması geliyor.
Öğretmenlerin ve öğrencilerin yeni bir sisteme hazırlanmak için yeterli zamana ihtiyaç duyduğunu belirten Aydoğan, açık uçlu soruların değerlendirilmesinde de sorunlar yaşanabileceğini ifade etti.
Açık Uçlu Sorular Eşitsizliği Artırır mı?
Yeni sistemin tartışılan yönlerinden biri, açık uçlu soruların değerlendirilmesi.
Aydoğan, bu tür soruların değerlendirilmesinde öğretmenler ve okullar arasında farklılıklar oluşabileceğini, bunun da öğrencilerin başarı puanlarını etkileyebileceğini savundu.
Özellikle özel okullar ile devlet okulları arasındaki imkan farklılıklarının devam ettiğini belirten Aydoğan, ortak sınav sisteminin tek başına eğitimde eşitliği sağlayamayacağını dile getirdi.
Yapay zeka destekli soru hazırlama süreçlerinde oluşabilecek hataların da öğrencileri olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Aydoğan ayrıca merkezi sınavla öğrenci alan okullar ile adrese dayalı kayıt yapan okullar arasındaki farklılıkların dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
MEB Yeni Sistemle Neyi Amaçlıyor?
Tanıtım programında konuşan Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Yelkenci, ölçme ve değerlendirmeyi yalnızca eğitim sürecinin sonunda yapılan bir işlem olarak görmediklerini söyledi.
Yelkenci, yeni yaklaşımda sınavların öğrencilerin ve öğretmenlerin gelişimini destekleyen bir araç olarak değerlendirildiğini belirtti.
Bakanlığın hedefi, farklı bölgelerde öğrenim gören öğrencilerin benzer ölçme araçlarıyla değerlendirilmesi ve okul türleri arasındaki sınav standartlarının birbirine yaklaştırılması.
Bununla birlikte yeni uygulamanın öğrencilerin başarı puanlarına nasıl yansıyacağı ve açık uçlu soruların değerlendirilmesinde nasıl bir standart sağlanacağı, sistemin uygulanmasıyla daha net görülecek.
Ortaokul ve liselerdeki yeni sınav sistemi, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönemindeki ilk yazılı sınavlarla birlikte uygulanmaya başlanacak.
