Balıkesir Sebze ve Meyveciler Esnaf Odası Başkanı Nurullah Bozkır Balıkesir merkezinde 17 pazarda haftanın 7 günü, 870’e yakın pazarcıyla birlikte Balıkesir halkına ucuz ve kaliteli gıdayı ulaştırmak için çalıştıklarını söyledi.
POLİTİKA’ya meslekleriyle ilgili açıklamalarda bulunan Oda Başkanı Nurullah Bozkır pazaryerlerinin en güvenilir ve en taze gıdaya ulaşım yerleri olduğunu hatırlatarak, Pazar kültürünü yaşatmak için çaba gösterdiklerini ifade etti.
Türkiye’de yüksek enflasyon tartışmaları devam ederken enflasyonun en düşük olduğu yerlerin pazarlar olduğunu kaydeden Nurullah Bozkır, pazarcı esnafının kâr oranının düşük olduğunu ve bu yüzden ürünlerin fiyatlarının marketlere göre daha uygun olduğuna değindi. Pazaryerlerinin mevcut durumlarının iyileştirilmesi için yerel yönetimlere büyük iş düştüğünün altını çizen Nurullah Bozkır, ilçe belediyelerinden gerekli eksiklerin tamamlanması için çaba sarf etmelerinin doğru olacağını dile getirdi.
“GÜNÜN 18 SAATİ EVİMİZE EKMEK GÖTÜRMEK İÇİN ÇALIŞIYORUZ”
Pazarcı esnafının hayati bir görev yaptığını söyleyen Oda Başkanı Nurullah Bozkır, “Biz Balıkesir Sebze ve Meyveciler Esnaf Odası Başkanı olarak 4 yıldır bu görevi ifa etmekteyiz. Antalya'dan Balıkesir'e ürünlerimizi hale getirip halden pazarlara, pazarlardan en ücra köşedeki evlerin sofrasına kadar girmesini sağlayan bir meslek mensubunun üyeleriyiz. Biz çok hayati bir görev yapıyoruz gıda ile ilgili. Şimdi Antalya'dan gelen ürünler hale gelir, halden pazarlara, pazarlardan eve gelir. Lakin en sıkıntılı zamanda da herkes bize vurmuştur. Şu anda pazarcı kardeşlerimiz günün 18 saati çalışarak evine helalinden ekmek götürmektedir” diye konuştu.
“FİYATLAR MEVSİMSEL DEĞİŞEBİLİYOR”
Pazarda satılan ürünlerin fiyatları konusunda da değerlendirmelerde bulunan Başkan Nurullah Bozkır, fiyatları pazarcıların değil, çeşitli şartların yükselttiğini söyledi. Bozkır, mevsimsel geçişlerde fiyatların yüksek olduğuna dikkat çekerek, “Genelde mevsimine göre fiyat artışları ve azalışları olmaktadır. Şu mevsimde fiyatlarımız yerel üreticinin ekmesi ile havaların ısınmasıyla, enerji ürününün azalmasıyla fiyatlar düşmektedir. Bugün karpuz yerine göre 4 lira 5 lira. Balıkesir pazarında 7-8 liraya satılmakta. Gayet makul. Ama 2 ay önce karpuzun ilk çıktığında veya herhangi bir ürünün ilk çıktığında tabii ki fiyatı yüksek olur. Bu, zaman geçtikçe üretim artıkça belli bir dengeye giriyor. Ama yine geçen sene olduğu gibi bu sene domates, biber, patates, soğan ve aynı zamanda karpuz patladı. Fiyatlar gayet makul.
“MARKETLER DEĞİL PAZARYERİ TERCİH EDİLMELİ”
Bu fiyatlar gayet pazarlarda makul. Eğer Balıkesir'de ve Türkiye'deki pazarları sıkalım, kapatalım, marketlerin ellerine kaldığınız anda hepsi karneyle, sırayla girmek zorunda kalırsın. Ve istediğin her şeyi alma şansın yok. Pazar çeşitli gıdalar içeriyor. Otundan tut maydanozdan tut soğan, patates, peynir, zeytin, kuru gıda, yumurta. Artı bu gıda tarafıyla bir de tuhafiye tarafı var. Hem sosyal bir aktivite oluyor insanlar için pazar yerine gelmek, hem de evine ihtiyacını karşılıyor. Onun için biz tekrar Balıkesir halkına biz pazarcılar sağ olduğumuz müddetçe, pazar kültürü var olduğu müddetçe, bu kültür de bizde bitmez. Bizle alışveriş yapmalarını bizi desteklemelerini rica ediyoruz” ifadelerini kullandı.
“GÜVENİLİR VE TAZE GIDANIN ADRESİ PAZARLARDIR”
Pazaryerlerinde her zaman taze ve kaliteli ürün bulunduğunun altını çizen Başkan Nurullah Bozkır, “Özellikle bizim pazar yerlerinde çok çeşitlilik ürün mevcut. Markete gidiyorsun markette sadece bir reyonda 4-5 çeşit malzeme var. Herkes eliyle karıştırarak o malın ne olduğunu bilmeden, o onu sıkıyor, o onun suyunu çıkarıyor. Ondan sonra geri kalan çöpe atılıyor. Biz de öyle değil. Bizde dört çeşit domates varsa 4 çeşit de domates vardır. Fiyat olarak da o şekildedir. Birçok üyemiz günlük mal sattığı için akşam halden satacağını ürünü alıyor, sabah pazara çıkıyor, akşam bitirip ertesi gün tekrardan yeni mal almak zorundaki evine ekmek götürsün. Onun için bizim pazar yerleri en güvenilir, en taze gıdayla alışveriş yapabileceğiniz yerlerdir” dedi.
“HAFTADA 17 PAZARA ÇIKIYORUZ”
Balıkesir merkezde 7 günde 17 Pazar kurulduğunu ifade eden Nurullah Bozkır, pazarcı esnafının her hafta 55-60 bin insanla temas halinde olduklarını dile getirdi. Bozkır, “Açıkçası pazarcılığı sadece pazarcı mesleği olarak görmemek lazım. Biz haftanın 7 günü 17 tane pazar yapıyoruz. Balıkesir merkez olarak söylüyorum. İlçeler hariç. Şimdi 17 merkezde takribi bir 55-60 bin insanla sürekli istişare ediyoruz, görüşüyoruz, muhabbet ediyoruz. Artık kendi akrabalarımızı yılda bir kere görürken, altı ayda bir kere görürken biz aynı müşteriyi her hafta defaatle görüyoruz. İşte evine domates, peynir, zeytin alır. Belli bir zamandan sonra bu insanlarla ilişkimiz akraba ilişkinden daha ileriye gider” dedi.
“ÜRÜN TEDARİKİNİN BELKEMİĞİYİZ”
Ürün tedarikinin en önemli ayaklarından birinin pazarcı esnafı olduğuna dikkat çeken Oda Başkanı Nurullah Bozkır, yetkililerden kendilerine yönelik ilgi göstermelerini istedi. Bozkır, “Aynı şekilde yerel yönetimler ve iktidar sürekli aynı şeyi söylüyor: “Biz küçük esnafın yanındayız, biz küçük esnafın yanındayız.” Küçük esnafın yanındalarsa belediyeler ve iktidar bu tür meslek mensuplarına destek vermek zorundalar. Eğer destek vermezse fiyatların ne kadar arttığını pandemide marketlerde gördük. İşte iktidardaki cumhurbaşkanımızın marketteki fiyatlardan bir dünya serzenişleri oldu ama pazarcı ile ilgili olmadı. O gün pazarı kapattılar, bizim Cumartesi pazarını, biz pazara çıkamadık. Hafta içi pazara çıktık, hafta sonu çıkamadık. Ki pandemi de asıl hastalığın ilerlemesi kapalı alandan kaynaklı. Bizim açık yerde olmasına rağmen o zamanki yönetim pazarları açamadı hafta sonu. Birçok insan borca girdi. Kredi çekti. Evindeki altını varsa onu, bileziği varsa onları sattı, hayatını idam ettirdi. Ama bizim pazarcılık gerçekten gıda tedarikinin en önemli bel kemiğidir. Bizi marketlere yem ettirmemeleri lazım. Özellikle yerel yönetimin pazar yerlerinin etrafındaki dükkanlara bakıyoruz bazen dışarısını, kaldırımları da kullanıyor marketler. Bunlara izin vermemeleri gerekiyor. Eğer küçük esnaf biterse otomatikman kendi çocuklarının gıda tedarikini sağlamakta zorlanacaklar” değerlendirmesinde bulundu.
“ÜRETİM KOTALI OLMALI HERKES KAZANMALI”
Üretimde yaşanan sorunlar hakkında görüşlerini açıklayan Sebzeciler ve Meyveciler Esnaf Odası Başkanı Nurullah Bozkır, kotalı ekimle ürün fiyatlarında yaşanan dengesizliklerin de son bulacağı kanaatinde olduğunu ifade etti. Bozkır, “Genelde bizde düzensiz bir ekim var üretilme ile ilgili. Burada Ziraat Odasının ilçe tarımların, bakanlığın kotalı ürün ekmeleri gerekiyor. Şimdi bizim güzel ovalarımız var Balıkesir'de. Kocaavşar bölümüne domates ektirecek. Ne kadar salçalık domates ihtiyacı olduğu belli. Ne kadar salçalık biber olduğu ihtiyacımız belli. Ülkenin tüketimi belli bununla ilgili kurumlar sahaya inmesi lazım. Şimdi bu sene domates para yapıyor, seneye herkes domates ekiyor. Herkesin domatesi ne oluyor alım olmuyor. Bu sefer alım olmadığı yerde mal elinde kalıp toprağa karışır ve bir dünya masraf. Birçoğu traktörünü satıyor, kredi çekiyor, ödeyemiyor, tarlası hacze gidiyor. Onun için planlı üretim yapmadığımız müddetçe bu işin önüne geçemeyiz. Tabii ki mevsimsel sıkıntılar olacak bu sene zirai donlar oldu mesela. Bizim burada çok etkili olmadı. Ama tabii meyve çok üretim yok bizim Balıkesir'de. Kiraz, sahil bölgesinde yok denecek kadar az. Akdeniz bölgesine yok denecek kadar az. Dalında kurudu. Yüce Rabbim bunu nasip etmedi. Bu sene kayısı Mut tarafında var, Iğdır tarafında var. Kayısı yiyoruz lakin kurutma kayısı yok. Malatya Kayısısı tamamen zirai donla gitti. Bununla ilgili tabii sigorta yapanlar kurtardı. Bizim üretimle ilgili Balıkesir'de domates, biber, patlıcan, salçalık domates salçalık biber bu tür ürünleri üretiyorlar. Genelde bir ay sonra çıkmaya başlar. Bizim pazarcı esnafımız arkadaşlar bu arada biraz daha işleri hafifliyor. Ondan sonra müstahsil denen üyelerimiz burada kendi ürettiği domatesi, biberi sataraktan hayatı idame ettiriyor” bilgisini verdi.
“PATATES, SOĞAN ÜZERİNDEN ALGI YAPIYORLAR”
Enflasyonun yükselmesinde gıda fiyatlarının belirleyici rol oynamasının bazı kesimler tarafından yanlış aktarıldığını dile getiren Oda Başkanı Nurullah Bozkır, “Şimdi enflasyonla ilgili genelde hem muhalefetin hem iktidarın elinde pazar yeri var. Patates ya da soğan 4 senede 5 senede bir arttığı anda işte muhalefet çıkıyor patates soğan para yapınca “bu vatandaş ne yiyecek, ne içecek, vatandaş patates, soğan yemezse” diye algı yapıyorlar. Şimdi aslında böyle değil. Bu fiyatlar üç yılda dört yılda bir artar. Bir de patates, soğanı depoya koyacağız. Nereye koyacağız başka. Dışarıda durma şansı yok. Depolama yapmak zorundasın. Depolama yapıp piyasada mal yoktur, sen yükseltirsin bu sıkıntı. Ama enflasyonun en düşük olduğu yer bizim pazar yerleri. Biz üç harfli marketler gibi, ulusal marketler gibi yüzde 100 para koymuyoruz. Yüzde 15, yüzde 20 gün şartlarına göre aldığımız malı bitirmemiz için daha aşağıda veriyoruz. 20 liraya satın alıp 15'e veriyoruz. Bitsin ki ertesi gün tekrar alayım yarın da tekrar çıkayım diye. Onun için marketlerle bizi kıyaslamamak lazım. Biz enflasyon dengeleyen hatta yani marketlere karşı dengeleyen, üç harflilere karşı dengeleyen meslek mensuplarının sahipleriyiz” dedi.
“BELEDİYERDEKİ KOORDİNASYONSUZLUK HALA DEVAM EDİYOR”
Oda üyelerinin sıkıntıları hakkında da bilgiler veren Başkan Nurullah Bozkır, “5362 sayılı kanuna göre yönetilen odayız. Burada 870 civarı üyemiz var. Bizim en büyük sıkıntılarımız genelde pazar yerlerinde ilçe belediyeleriyle muhatap oluyoruz. Büyükşehirle çok aşırı olmuyoruz BASKİ haricinde. İlçe belediyelerindeki koordinasyonsuzluk hala devam etmekte. İşte müdürlerin değişmesi, efendime söyleyeyim korsana izin verilmesi, korsanla mücadelenin tam yapılmaması. Bu sıkıntıları yaşıyoruz. Biz telefon açıyoruz bir x müdüre, o da belediye başkanlarını arıyor, o belediye başkan yardımcısını, o büyükşehir daire başkanını arıyor. Böyle bir sıkıntı yaşıyoruz. Bir sarmaldayız açıkçası. Pazar yerlerinin artık ilçe belediyelerle Büyükşehir tarafından modernize edilmesi gerekiyor. Şu an 2025 yılındayız. Bazı projelerimiz var aktardığımız. Bazı projelerimiz Altıeylül Belediyesi’ne aktardığımız. Mesela bir tanesini örnek vereyim. Çarşamba Bahçelievler Pazarı,1998'de yapılmış. Zamanın şartlarına göre lüks ama bu zaman şartlarına göre virane. Şimdi oradaki yükseklik ve ısı bizim malları çürütüyor. Çok büyük sıkıntı yaşıyoruz. Buranın üzerinin değişmesi lazım. Burada Bahçelievler dediğimiz yer Balıkesir'in en gözde yeri. Takribi 40-45 bin nüfuslu işte üst kalitenin, elit insanların oturduğu bir mahalle olarak biliyoruz. Ama pazar yeri mezbelelik halinde bunun üzerine acil bir şekilde proje yapıp değiştirmemiz lazım” diye konuştu.
“PAZAR YERLERİNİN TAMAMEN ALIŞVERİŞ KOMPLEKSİ HALİNDE OLMALI”
Balıkesir’e yeni yapılacak pazaryerlerinin kendilerine danışılarak yapılması gerektiğini söyleyen Başkan Nurullah Bozkır, “Yeni yapılacak pazaryerlerini sadece belediye ve muhtarların isteğine göre değil biz meslek mensuplarının isteğine göre olması gerekiyor. Çünkü orada yaşayan bizleriz. Nereden girilir, nereden çıkılır. Üstteki sandviç panel falan olacak mı? Kuzey tarafı kapanacak mı? İşte alttaki taş ne olacak? Otopark olacak mı? Çay ocağı olacak mı? Bu tür şeyleri bizimle beraber istişarede ederlerse çok seviniriz. Şimdiye kadar yapılan pazar yerleri üstünü kapat, altına taş döşe al sana pazar şeklinde veriyor. Artık bu anlayışın bitmesini bundan sonra pazar yerlerinin tamamen alışveriş kompleksi halinde yapılmasını talep ediyoruz” dedi.
“AVM’DE DEĞİL PAZARLARDA VAKİT GEÇİRİN”
Balıkesir’de kurulan pazarların sadece alışveriş değil aynı zamanda sosyal bir alan olması için çaba gösterilmesi gerektiğini ifade eden Oda Başkanı Nurullah Bozkır, “Biz bu işleri çocuklarımıza sevdirelim geleceği olsun, enflasyonla mücadele etsin, üç harflilere karşı mücadele etsin. Bu kültürümüz bizim burada hiç bir zaman bitmesin. Pazar günleri Balıkesir'de nereye gidebilirsiniz? Avlu, varsa düğün, varsa deniz varsa işte Değirmen Boğazı. Ondan sonrası yok. Her hafta bunu yapma şansınız var mı? Yok. Ama her hafta sabah kalkınca çoluk çocuğunla beraber pazar pazarına gidebilirsiniz. Hem tuhafiye gezebilirsiniz, hem evinizin ihtiyacını karşılarsınız. Eğer hafta içi çalışan insanlarımız varsa hafta içi çalışıp da çarşamba pazarında akşam evine giderken işte canı kiraz çekti bir poşet alıp gidebilir” diye konuştu.
“7’DEN 77’YE HİZMET VERİYORUZ”
Balıkesir’de 870’e yakın üyelerinin bulunduğunu kaydeden Başkan Nurullah Bozkır, “Biz 7 yaşındaki çocuğa da hizmet ediyoruz 77 yaşındaki insana da hizmet veriyoruz. Biz belediye çalışanı kardeşlerimize de, askeri çalışan kardeşimize de, avukata da, iş adamlarına da pazarda hizmet veriyoruz. Hiç kimseye ayrım yapmadan hizmet veriyoruz. Onun için bizim tek derdimiz ekmek. Bu ekmeğimizi 870 tane üye ile beraber paylaşıyoruz ama hem Balıkesir yerel yönetimi hem iktidar bu tür pazar yerlerini fiziki şartlarını destekleyerek daha kalıcı hale getirirse bizim için daha güzel olur” ifadelerini kullandı.
“SORUN ÇOK ÇÖZÜM YOK”
Pazar yerlerindeki sorunlardan bahseden Balıkesir Meyveciler ve Sebzeciler Esnaf Odası Başkan’ı Nurullah Bozkır pazaryerlerinde insanların ihtiyaçlarını giderebilecekleri çay ocağı, lokanta ve de birçok pazar yerinin etrafında eksik olan lavabolardan büyük bir sorun yaşadıklarını anlattı. Bu sorunlara hızlı bir şekilde çözüm bulunmasını talep ettiklerini söyleyen Bozkır şunları kaydetti:
“Genelde siyasilerin belediye seçimlerinde veya iktidarın milletvekili seçimlerinde bütün hepsinin yaptığı tek şey pazar yerlerine gelmek. Seçilene kadar hepsi “başkanım bunu yapacağız, başkan şu proje var” diye bir dünya söz veriyorlar. Cumartesi pazarında şu andaki mevcut büyükşehir belediye başkanımızla beraber gezdik. Orada bizim 75’nci Yıl Parkı’nda, yani insanların giremeyeceği bir yere biz lavabo ihtiyacımızı karşılıyoruz. 2025 yılında böyle nezih bir mahallede böyle güzel bir cumartesi pazarında takribi 1000 tane üyenin çıktığı yerde lavabonun olmaması büyük bir sıkıntı. Tabii bu şu andaki yönetimden değil, önceki yönetimin pazar yeri değiştirirken altyapısını yapmamasından kaynaklandı. Menekşe Sokağı'nda Kurtdereli Spor Salonu arkasında pazar yaptık. Ne çay ocağı var, ne lokantası var ne tuvalet ihtiyacını giderebilecek bir yer var ne de bir mescidi var. Bu pazar valilik köprüsünden başlıyor, Okan Sürücü Kursu’nun ortasına kadar gidiyor. Yani büyük bir sarmal içindeyiz. Bu konuyla ilgili çay ocaklarımız ve lavabo büyük bir sıkıntı. Bunu şu andaki Büyükşehir Belediye başkanımıza söyledik. Aynı zamanda Altıeylül Belediye Başkanımıza da söyledik bunu. En kısa zamanda yapacaklarını söylediler ama bu konu ile ilgili büyük sıkıntı yaşıyoruz. Sadece bu pazarda değil diğer pazarlarda da. İşte söylediğim gibi fiziki şartlar, sadece bu lavaboları biz değil oraya gelen vatandaş da kullanacak. Yani bu pazarcıya yapılmış bir hizmet değil aynı zamanda halka yapılmış bir hizmet olacak. Bunu bu şekilde görmeleri gerekiyor. Bıçak kemiğe dayandı artık biz de bundan sonra kendi çözümlerimiz ile hareket etmeye başlayacağız. Söz verildiği halde bazı sözler yerine gelmedi şahsımıza bir şey istemiyoruz, kamu adına bir şey istiyoruz. İnşallah en yakın zamanda bunların çözüme kavuşması bizleri rahatlatır. Vatandaşları rahatlatır. Yoksa biz kendi çabalarımızla kendi işimizle, kendi ipimizi, kendimiz keseceğiz."
