Balıkesir’in Ayvalık ilçesine bağlı Cunda (Alibey) Adası’nın merkezinde yükselen Taksiyarhis Kilisesi, adanın en önemli anıt yapısı olarak hem zengin tarihiyle hem de büyüleyici neoklasik mimarisiyle yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekmeye devam ediyor.
Temelleri 15. yüzyıla kadar dayanan eser, günümüzde bölgenin en popüler kültür ve müze durakları arasında yer alıyor.
15. Yüzyıldan Günümüze Uzanan Tarihsel Süreç
Baş Melekler Cebrail ve Mikail’e atfedilen Taksiyarhis Kilisesi, 15. yüzyılda küçük bir ibadethane olarak kurulmuş; 1873 yılında ise eski temelleri üzerine inşa edilerek görkemli yapısına kavuşmuştur. Uzun yıllar Rum Ortodoks cemaatinin metropol (merkez) kilisesi olarak hizmet veren bina, tarihi süreçte önemli dönüşümler yaşamıştır:
1927-1928: Mübadele sonrasında bir süre minaresiz cami olarak kullanılmıştır.
1944 Depremi ve Terk Edilme: 1944 yılında bölgede meydana gelen büyük depremde ağır hasar görmüş, ilerleyen yıllarda Tekel deposu olarak kullanılmış ve zamanla harabe haline gelmiştir.
2014 Müze Dönüşümü: Rahmi M. Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı tarafından üstlenilen titiz restorasyon sürecinin ardından yapı, 2014 yılında "Taksiyarhis Rahmi M. Koç Müzesi" adıyla kapılarını ziyarete açmıştır.
Sarımsak Taşıyla İşlenen Neoklasik Mimari
Taksiyarhis Kilisesi, dönemin karakteristik neoklasik mimari üslubunu bazilika plan şeması ile bir araya getirmektedir. Yapının öne çıkan mimari nitelikleri şunlardır:
Sarımsak Taşı İşçiliği: Yığma duvar yapımında Ayvalık bölgesinin simgesi olan sarımsak taşı kullanılmıştır.
İç Mekan Süslemeleri: Yapının iç mekanında duvar resimleri, havari tasvirleri, aziz ikonaları ve dönemin sanatsal anlayışını yansıtan zengin kalem işi süslemeler yer almaktadır.
Rahmi M. Koç Müzesi çatısı altında sanayi, ulaşım ve antik dönem objeleriyle zenginleştirilen tarihi mekan, Cunda Adası’nı ziyaret eden kültür ve tarih meraklıları için mutlaka görülmesi gereken rotaların başında geliyor.
