İç Anadolu Bölgesi’nin en kritik ekolojik sorunlarından biri haline gelen obruk oluşumlarına karşı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından yürütülen geniş kapsamlı saha çalışmaları tamamlandı.
Konya Kapalı Havzası'nda derinleşen iklim değişikliği, aşırı kuraklık ve kontrolsüz yer altı suyu kullanımı sonucu meydana gelen obruklar için hazırlanan Obruk Duyarlılık Haritası ile bölgedeki tüm çöküntüler koordinatlarıyla kayıt altına alındı.
Yapılan saha taramalarında Konya, Karaman ve Aksaray il sınırları içerisinde toplam 741 obruk tespit edildi.
İşte İl İl Obruk Dağılım Listesi
AFAD ekiplerinin jeoloji ve inşaat mühendisleri eşliğinde yürüttüğü detaylı incelemelerde obrukların büyük bir bölümünün Konya il sınırlarında toplandığı görüldü.
Konya: Toplam 704 obruk tespit edildi. Bu obrukların 390'ı kuyu tipi obruk sınıfında yer alıyor. Konya'nın 14 ilçesinde obruk görülürken, Karapınar ilçesi 572 obrukla açık ara ilk sırada yer aldı.
Karaman: İl genelinde 29 obruk kayıt altına alındı.
Aksaray: Havza sınırları içinde kalan alanlarda 8 obruk belirlendi.
2010 Yılından Sonra Korkutan İvme: Obruk Sayısı Neden Hızla Artıyor?
Bölgede ilk resmi obruk kaydı 1972 yılında tutulmuştu. 1970 ve 1980'li yıllarda tekli rakamlarla ifade edilen oluşumlar, yeraltı su seviyesinin çekilmesiyle birlikte 2010 yılından itibaren dramatik bir artış gösterdi.
Geçmişten Günümüze Tırmanış: 2010'da 20, 2013'te 32, 2019'da 44 ve 2024 yılında 33 yeni obruk oluşumu kaydedildi.
Yakın Dönem Hareketliliği: 2025'te 11 ve 2026 yılının ilk döneminde 4 yeni obruk daha envantere eklendi.
Tarihi Obruklar: Tespit edilen 741 obruğun yaklaşık %50’sini (350 kadarı) yakın dönemde oluşan yapılar oluştururken, geriye kalan kısmın oluşum tarihi tam olarak bilinemeyen asırlık çöküntüler olduğu aktarıldı.
AFAD Dron ve Kuyu Analiziyle Anlık Takip Sağlıyor
Çalışmanın detaylarını paylaşan AFAD Konya İl Müdürü Ali İhsan Körpeş, sürecin iki fazlı olarak titizlikle yürütüldüğünü ifade etti. 2020-2023 yılları arasındaki ilk aşamanın ardından, 2025 ve 2026 yıllarını kapsayan ikinci fazda mevcut obrukların derinlik ve çap değişimlerinin anlık olarak güncellendiği belirtildi.
Saha ekiplerinin dron teknolojisi, kuyu analizleri, su seviyesi ölçümleri ve toprak katman incelemeleri ile hareket ettiğini vurgulayan Körpeş, şu bilgileri verdi:
"Sahada mühendislerimizle alan taraması yapıyor, dronlar vasıtasıyla görüntüleme gerçekleştiriyoruz. İhbarsız tespit imkanına sahibiz. Haritada yalnızca mevcut 741 obruğun koordinatları değil, oluşma ihtimali yüksek muhtemel riskli alanlar da işaretleniyor. Envanterimiz sürekli güncellenecek ve hazırlanan hassas harita kısa süre içinde kamuoyuyla paylaşılacak."
