Türkiye'de milyonlarca kişinin hayatını değiştiren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından, sosyal güvenlik sisteminde adalet talebiyle seslerini duyurmaya çalışan dev bir kitlenin gözü kulağı tamamen kademeli emeklilik gelişmelerine kilitlendi.
Özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigorta girişi yapılan ve kendilerini "Emeklilikte Tarihe Takılanlar" (ETT) olarak adlandırarak federasyonlaşan vatandaşlar, yaş şartlarında esneklik sağlayacak yasal bir düzenlemenin Meclis gündemine gelmesini bekliyor.
Hürriyet Gazetesi Yazarı Noyan Doğan ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal'ın son değerlendirmeleriyle birlikte, "Kademeli emeklilik Meclis'e gelecek mi, torba yasada var mı?" sorularının perde arkası netleşti.
"Siyasiler Bu Toplumsal Büyüklüğe Sırtını Dönemez!"
Kademeli emeklilik beklentisi çığ gibi büyürken, Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal konunun ulaştığı toplumsal boyuta dikkat çekti. 2000 yılı sonrası sigortalıların oluşturduğu seçmen kitlesinin ve mağduriyet algısının göz ardı edilemeyecek bir safhaya geldiğini vurgulayan Bal, şu ifadeleri kullandı:
"Konu siyasilerin sırtını dönemeyeceği bir büyüklüğe ulaşmaktadır."
EYT düzenlemesiyle birlikte 38-40 yaşlarındaki kişilerin emeklilik hakkı kazandığına dikkat çeken kitleler, sadece 1 gün veya 1 aylık sigorta girişi farkıyla emeklilik yaşının 17-20 yıl birden uzamasının önüne geçilmesini ve sisteme adaletli bir çözüm getirilmesini talep ediyor.
Kulislerde Konuşulan Taslak Kademeli Emeklilik Tablosu Nedir?
Kademeli Emeklilik Federasyonu ve sosyal güvenlik uzmanlarının üzerinde durduğu, devletin aktüeryal dengesini de sarsmayacak şekilde zamana yayılan kademeli emeklilik modeli, sigorta giriş yılına göre adil bir yaş-prim korelasyonu içeriyor.
Gündemde yer alan taslak parametreler ve yaş beklentileri ise şu şekilde özetleniyor:
- 8 Eylül 1999 - Nisan 2008 Arası Girişliler: Bu tarih aralığında ilk kez sigortalı işe girenler için temel talep, 7000 ila 7200 prim günüyle birlikte yaş şartının esnetilmesi yönünde şekilleniyor.
- 2020 Öncesi Girişliler İçin Yaş Sınırı: Önerilen modelde, 2020 yılından önce sigortalı olanlar için yaş sınırının erkeklerde 47, kadınlarda ise 45 olması planlanıyor.
- 2021 ve Sonrası Girişliler İçin Kademeli Geçiş: 2021 yılı ve sonrasında işe girenler için ise kademeli olarak erkeklerde 48, kadınlarda 46 yaşından başlayarak 65 yaş tavanına doğru kademe kademe ilerleyen bir model üzerinde duruluyor.
Kademeli Emeklilik Meclis'ten Geçti Mi? Bakanlıklardan Son Mesaj!
Vatandaşların en çok araştırdığı ve yanıtını beklediği "Kademeli emeklilik yasalaştı mı veya torba yasada var mı?" sorusunun yanıtı şu an için olumsuz.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı kanadından gelen son resmi açıklamalarda, geçmiş dönemde çıkan EYT düzenlemesinin bütçeye getirdiği mali yükün büyüklüğüne dikkat çekilmişti. Bakanlık yetkilileri, bu bütçe yükü sebebiyle yeni bir erken emeklilik reformunun kısa vadeli ekonomi planları arasında yer almadığını net bir dille belirtmişti. Dolayısıyla taslak bir tablo kulislerde konuşulsa da, sistemin şu an için resmi olarak Meclis sevk takviminde bulunmadığı ifade ediliyor.
