Kademeli emeklilik düzenlemesi, 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta girişi bulunan milyonlarca çalışanın gündemindeki yerini koruyor. EYT düzenlemesinin ardından özellikle 9 Eylül 1999 ve sonrasında işe başlayanlar için yeni bir emeklilik modeli talep ediliyor.
Ancak şu ana kadar ortaya çıkmış resmi bir düzenleme veya taslak bulunmuyor. Peki kademeli emeklilik çıkacak mı, kimleri kapsayacak ve talep edilen yaş ve prim şartları neler?
Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin ardından emeklilik sisteminde 8 Eylül 1999 tarihi önemli bir sınır haline geldi.
8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunanlar gerekli prim ve sigortalılık şartlarını sağlamaları durumunda EYT kapsamında yaş şartı aranmadan emekli olabilirken, 9 Eylül 1999 ve sonrasında sigortalı olanlar farklı yaş şartlarına tabi tutuluyor.
Bu durum nedeniyle 1999 sonrasında sigorta girişi bulunan çalışanlar için kademeli emeklilik talebi gündemde tutuluyor.
Kademeli Emeklilik Çıkacak mı?
Kademeli emeklilik konusunda henüz kesinleşmiş bir düzenleme bulunmuyor.
Emeklilikte Adalet Derneği, 1999 sonrasında sigorta girişi bulunan çalışanların emeklilik şartlarının kademeli şekilde yeniden belirlenmesi için çalışmalar yürütüyor ve siyasi parti temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştiriyor.
Ancak mevcut bilgiler itibarıyla kademeli emeklilik konusunda açıklanmış resmi bir yasa taslağı veya kesinleşmiş yeni emeklilik şartı yok.
Bu nedenle sosyal medyada veya farklı platformlarda paylaşılan yaş ve prim tabloları, yürürlüğe girmiş yeni emeklilik şartları olarak değerlendirilmemeli.
Mevcut Sistemde Kim, Hangi Şartlarla Emekli Oluyor?
Mevcut uygulamada sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik koşulları değişiyor.
8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunan EYT kapsamındaki kişilerde yaş şartı aranmazken 5 bin ile 5 bin 975 arasında değişen prim gün sayısı ile kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıllık sigortalılık süresi şartları uygulanıyor.
9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi bulunan kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7 bin prim günü şartı bulunuyor. Alternatif olarak 25 yıllık sigortalılık süresiyle 4 bin 500 prim günü seçeneği uygulanıyor.
1 Mayıs 2008 sonrasında sigortalı olanlarda ise kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaştan başlayan ve zaman içerisinde 65 yaşa kadar yükselen kademeli yaş sistemi ile 7 bin 200 prim günü şartı bulunuyor.
Kademeli Emeklilikte Hangi Yaş ve Prim Şartları Talep Ediliyor?
Kademeli emeklilik tartışmalarında en fazla merak edilen konuların başında, 1999-2008 arasında sigorta girişi bulunanlar için talep edilen yaş ve prim tablosu geliyor.
Emeklilikte Adalet Derneği tarafından dile getirilen talepler şöyle:
|
Sigorta Giriş Yılı |
Kadın |
Erkek |
Talep Edilen Prim |
|
1999-2000 |
43 yaş |
45 yaş |
6.400 gün |
|
2001 |
44 yaş |
46 yaş |
6.475 gün |
|
2002 |
45 yaş |
47 yaş |
6.550 gün |
|
2003 |
46 yaş |
48 yaş |
6.625 gün |
|
2004 |
47 yaş |
49 yaş |
6.700 gün |
|
2005 |
48 yaş |
50 yaş |
6.775 gün |
|
2006 |
49 yaş |
51 yaş |
6.850 gün |
|
2007 |
50 yaş |
52 yaş |
6.925 gün |
|
2008 |
51 yaş |
53 yaş |
7.000 gün |
Bu tablo mevcut emeklilik sistemi veya açıklanmış resmi bir hükümet düzenlemesi değil. Tablodaki rakamlar Emeklilikte Adalet Derneği tarafından talep edilen kademeli emeklilik modelini gösteriyor.
8 Eylül 1999 ile 9 Eylül 1999 Arasındaki Fark Neden Tartışılıyor?
Kademeli emeklilik talebinin merkezinde sigorta başlangıç tarihindeki bir günlük farkın emeklilik koşullarında oluşturduğu değişiklik bulunuyor.
EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta başlangıcı bulunanların yaş şartı kaldırılırken, 9 Eylül 1999 ve sonrasında sisteme girenler mevcut yaş koşullarına tabi olmaya devam ediyor.
Emeklilikte Adalet Derneği, bu sınır nedeniyle bazı çalışanların emeklilik tarihinde 17 ila 20 yıla ulaşabilen farklar oluşabildiğini savunuyor ve sigorta başlangıç yılına göre kademeli bir sistem uygulanmasını talep ediyor.
Kademeli emekliliğin yasalaşıp yasalaşmayacağı ise yapılacak resmi açıklamalar ve olası yasal düzenlemelerle netlik kazanacak.
