İsveç, göç politikasında dikkat çeken yeni bir uygulamaya geçti. Ülkede belirli ikamet koşullarını karşılayan göçmenlere gönüllü olarak geri dönmeleri halinde kişi başına 350 bin İsveç kronuna kadar destek veriliyor. Yaklaşık 36 bin dolara karşılık gelen yüksek teşvike rağmen programa yılın ilk aylarında yalnızca 171 kişinin başvurması tartışmaları da beraberinde getirdi.
Bir dönem Avrupa'nın sığınmacılara yönelik en açık politikalarını uygulayan ülkelerinden biri olarak gösterilen İsveç'te son 10 yılda önemli bir değişim yaşandı.
Sağ koalisyon hükümeti, 2026'nın başında gönüllü geri dönüş desteğinin miktarını ciddi ölçüde artırdı. Uygulama kapsamında şartları karşılayan kişilere İsveç'ten gönüllü olarak ayrılmaları halinde 350 bin krona kadar mali destek sağlanıyor.
Bu tutar güncel kurla yaklaşık 36 bin dolara karşılık geliyor. Program için ayrılan toplam bütçe ise 1,3 milyar İsveç kronu.
36 Bin Dolarlık Desteğe Rağmen Başvuru Sayısı 171'de Kaldı
Uygulamanın en dikkat çekici taraflarından biri ise açıklanan destek miktarına karşılık programa gösterilen ilginin düşük kalması.
Yıl başından bu yana teşvikten yararlanarak İsveç'ten ayrılmak üzere başvuruda bulunanların sayısının 171 olduğu bildirildi.
Yaklaşık 10,6 milyon nüfusa sahip İsveç'te 2 milyona yakın yabancı doğumlu kişinin yaşadığı dikkate alındığında ortaya çıkan tablo, programın ne ölçüde etkili olduğu konusunda tartışma yarattı.
Hükümet ise gönüllü geri dönüşleri artırabilmek için programın farklı dillerde tanıtımına ağırlık veriyor. İsveç Demokratları da temmuz ayında otobüslere ilanlar vererek özellikle Somalili göçmenlere yönelik geri dönüş desteğini tanıtan bir kampanya yürüttü.
İsveç’in Göç Politikasında 10 Yılda Büyük Değişim
Yeni uygulama, İsveç'in 2015 sonrasında değişen göç politikasının geldiği noktayı da ortaya koyuyor.
Avrupa'daki büyük göç dalgasının yaşandığı 2015'te İsveç'e yaklaşık 163 bin sığınma başvurusu yapılmıştı. Ülke o dönem nüfusuna oranla Avrupa'da en fazla sığınmacı kabul eden ülkeler arasında yer almıştı.
Aradan geçen 10 yılda ise tablo tersine döndü. 2025'e gelindiğinde sığınma başvurularının 2015 seviyesine göre yaklaşık yüzde 96 gerilediği belirtiliyor.
Başbakan Ulf Kristersson liderliğindeki hükümet, gönüllü geri dönüşlerin artırılmasını göç politikasının önemli başlıklarından biri olarak görüyor.
Hükümete dışarıdan destek veren İsveç Demokratları ise programın daha da genişletilmesini istiyor. Parti, İsveç vatandaşlığına geçen göçmenlerin de vatandaşlıktan feragat etmeleri halinde benzer bir destekten yararlanabilmesini öneriyor.
Bu öneri mevcut uygulamanın bir parçası değil ve siyasi tartışma aşamasında bulunuyor.
36 Bin Dolar Göçmenleri Geri Dönmeye İkna Edecek mi?
İsveç'teki tartışmanın bir başka boyutunu da yüksek miktardaki desteğin göçmenlerin geri dönüş kararında gerçekten ne kadar etkili olabileceği oluşturuyor.
Göç alanında çalışan bazı uzmanlar, yalnızca maddi teşvik miktarını artırmanın gönüllü geri dönüşlerde aynı ölçüde artış yaratacağına ilişkin yeterli kanıt bulunmadığını savunuyor.
Göçmen topluluklarından gelen değerlendirmelerde ise İsveç'te kurulan hayat, çalışma ve eğitim imkanları ile geri dönülecek ülkelerdeki siyasi ve ekonomik koşulların karar üzerinde para desteğinden daha belirleyici olabileceğine dikkat çekiliyor.
İsveç'te yaklaşan siyasi süreçle birlikte göç, entegrasyon ve gönüllü geri dönüş politikalarının ülkenin en çok tartışılan başlıkları arasında kalması bekleniyor.
