İstanbul Depreminde Büyük Tartışma: Science Dergisi İtirazı Kabul Etti!
Almanya merkezli uluslararası Science dergisinde 2025’in son aylarında yayımlanan "Marmara Fayının Doğuya Doğru İlerleyen Kırılması" başlıklı makale, Kumburgaz çukurunda 6 metrelik deformasyon biriktiğini ve 7'den büyük yıkıcı bir depremin kapıda olduğunu savunuyordu. Ancak Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden emekli jeoloji profesörü Prof. Dr. Osman Bektaş, bu tezin matematiksel ve fiziksel hatalar içerdiğini kanıtlayarak dergiye resmi bir itirazda bulundu.
"6 Metrelik Deformasyon Birikemez"
Prof. Dr. Bektaş, Science dergisinin hakem heyeti tarafından kabul edilen makalesinde şu kritik noktalara dikkat çekti.
Hatalı Hesaplama: "Fay yılda 25 milim hareket ediyor, 250 yılda 6 metre eder" hesabı yanlıştır. Çünkü fay, enerjisinin tamamını depreme saklamaz.
Creep (Sürünme) Etkisi: Marmara fayı, enerjisinin önemli bir kısmını 'creep' denilen sürünme ve sürüklenme hareketiyle sessizce harcıyor.
Gerçek Veriler: Kumburgaz’da geçen yıl meydana gelen sarsıntılar 6.2 seviyesini aşamadı; çünkü fay enerjiyi parça parça boşaltıyor.
"Marmara Çukurları Amortisör Görevi Görüyor"
Bektaş, İstanbul için korkulan "tek parça büyük kırılma" senaryosuna karşı çıkıyor. Marmara’daki derin çukurların (Kumburgaz, Çınarcık, Orta Marmara) depremi durdurma özelliğine sahip olduğunu belirten profesör, şu örnekleri verdi:
1912 Mürefte Depremi: Batıdan gelirken Orta Marmara çukuruna takıldı.
1963 Depremi: Çınarcık çukurcuğunda sınırlı kaldı.
2025 Silivri Depremi: Kumburgaz çukuru tarafından durduruldu.
"Marmara’daki deprem çukurları fayların gerilimini emiyor, kırılma direncini düşürüyor. Bir nevi amortisör görevi görerek 7'den büyük bir depremin oluşmasını engelliyor."
Yeni Senaryo: 6.5 Büyüklüğünde Parçalı Sarsıntılar
Prof. Dr. Bektaş’a göre İstanbul’u bekleyen asıl tehlike 7.5'lik dev bir deprem değil, parça parça gerçekleşecek 6.5 büyüklüğündeki depremler. Bu durumun İstanbul'un yapı stoku üzerindeki etkisinin farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
