İstanbul Boğazı son günlerde alışılmış koyu mavi görüntüsünden çıkarak adeta turkuaz bir denize dönüştü. Boğazın birçok noktasında görülen açık mavi ve turkuaz renkler hem İstanbulluların hem de turistlerin dikkatini çekti. Sosyal medyada binlerce kez paylaşılan görüntüler, “Boğaz neden turkuaz oldu?” sorusunu da beraberinde getirdi.
TURKUAZ RENGİN SIRRI MİKROSKOBİK CANLILARDA
Deniz bilimleri uzmanlarına göre İstanbul Boğazı’ndaki renk değişiminin temel nedeni, “Coccolithophore” adı verilen mikroskobik fitoplanktonların yoğun şekilde çoğalması.
Karadeniz kökenli olan bu tek hücreli canlıların en yaygın türlerinden biri olan Emiliania huxleyi, hücre yüzeyinde kalsiyum karbonat tabakaları taşıyor. Güneş ışınları bu beyaz yapılar üzerinde kırılıp yansıdığı için deniz suyu turkuaz ve açık mavi tonlarda görünmeye başlıyor.
Uzmanlar, Boğaz’daki mevcut görüntünün büyük ölçüde doğal bir biyolojik süreç olduğunu belirtiyor.
İSTANBUL BOĞAZI'NDA NELER OLUYOR?
Uzmanların değerlendirmelerine göre bölgede şu anda bir fitoplankton yoğunlaşması yaşanıyor. İlkbahardan yaz mevsimine geçiş dönemlerinde deniz suyunun sıcaklığının artması, güneş ışığının güçlenmesi ve Karadeniz’den gelen besin maddelerinin etkisiyle bu mikroskobik canlılar hızla çoğalabiliyor.
Boğazın güçlü akıntı sistemi de bu canlıların geniş alanlara yayılmasına neden oluyor. Bu nedenle özellikle akıntının yoğun olduğu bölgelerde turkuaz renk daha belirgin şekilde görülüyor.
BU DURUM TEHLİKELİ Mİ?
Uzmanlar, turkuaz rengin tek başına bir kirlilik göstergesi olmadığını vurguluyor. Aksine bu tür planktonlar deniz ekosisteminin doğal parçaları arasında yer alıyor.
Ancak plankton yoğunluğunun aşırı seviyelere ulaşması durumunda bazı bölgelerde oksijen dengesinin etkilenebileceği belirtiliyor. Bu nedenle bilim insanları deniz ekosistemindeki değişimlerin düzenli olarak izlenmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Ayrıca Marmara Denizi'nin bazı kesimlerinde görülen kahverengi ve pas renkli oluşumların ise farklı alg türleri ve çevresel baskılarla ilişkili olabileceği ifade ediliyor.
HEP BÖYLE Mİ KALACAK?
Uzmanlara göre hayır.
Boğazın turkuaz rengi kalıcı değil. Fitoplankton yoğunluğu azaldığında, deniz sıcaklığı ve akıntı koşulları değiştiğinde su yeniden alışılmış koyu mavi tonlarına dönecek.
Bu nedenle bugün görülen kartpostallık manzara, birkaç hafta ya da mevsimsel süreç içerisinde kademeli olarak kaybolabilir. Benzer olaylar geçmiş yıllarda da dönemsel olarak yaşanmıştı.
BOĞAZ’DA GÖRSEL ŞÖLEN
Kurban Bayramı tatilinde sahillere akın eden vatandaşlar, turkuaz renge bürünen İstanbul Boğazı'nı hayranlıkla izledi. Havadan çekilen görüntülerde Boğaz’ın bazı kesimlerinin tropikal denizleri andıran renklere büründüğü görüldü.
Uzmanlar, bu eşsiz görüntünün İstanbul’un doğal deniz dinamiklerinin bir sonucu olduğunu ve şimdilik endişe yaratacak olağanüstü bir durum bulunmadığını belirtiyor.
