Lise (LGS) ve üniversite (YKS) sınav sonuçlarının ardından milyonlarca öğrenci ve veli için en kritik viraj olan tercih dönemi başladı.
Bu önemli süreçte gençlerin eğitim ve kariyer planlamalarını kulaktan dolma bilgiler yerine, tamamen resmi ve bilimsel iş gücü piyasası verileriyle destekleyebilmeleri amacıyla devrim niteliğinde bir adım atıldı. Türkiye genelinde LGS'ye giren yaklaşık 1 milyon ve YKS'ye giren 2.5 milyon olmak üzere toplamda 3.5 milyon genci doğrudan ilgilendiren Danışman Bilgi Sistemi (DABİS), İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden öğrenci, veli ve mezunların doğrudan erişimine açıldı.
Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda 2020 yılından bu yana başarıyla uygulanan ve 2025 yılı Temmuz ayında İŞKUR'a devredilen DABİS platformu, artık cep telefonları kadar yakın.
Geleceğin Şifresi Bu Verilerde: 14 ve 15 Kritik Gösterge
İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı rehber öğretmenlerin aktif olarak kullandığı bu devasa veri tabanı, gençlerin sadece "Hangi bölümü kazanabilirim?" sorusuna değil, "Mezun olduğumda beni nasıl bir çalışma hayatı bekliyor?" sorusuna da rehberlik ediyor.
Sistem içerisinde mesleki alan seçecek lise adayları için 14 gösterge, üniversite bölümü seçecek adaylar için ise 15 farklı kritik gösterge yer alıyor. Adaylar platforma girdiklerinde şu hayati verilere anında ulaşabiliyor:
- Mezunların ilk iş bulma süreleri ve işe yerleşme hızları,
- Sektör bazında istihdam dağılımı ve genel istihdam oranları,
- Mezuniyet sonrası elde edilen ücret dağılımları,
- Kariyer hayatı boyunca ortalama çalışılan iş yeri sayısı ve bir işte kalma süreleri,
- Mezunların girişimcilik oranları ve kurulan girişimlerin yaşam süreleri,
- Akademide kalma ve çalışma oranları,
- Mezunların eğitim aldıkları ilde kalma durumlarını gösteren bölgesel istihdam oranları.
Kullanıcılar sistem üzerinden farklı meslekleri, üniversiteleri ve bölümleri birbiriyle kıyaslayarak istihdam, kazanç ve kariyerde ilerleme olanaklarını bütüncül bir yaklaşımla karşılaştırabiliyor.
Gücünü Resmi ve Anonim Mikro Verilerden Alıyor
DABİS bünyesinde sunulan tüm bu veriler, tahmin ya da anket çalışmalarına değil; devletin en güvenilir kurumlarının veri setlerine dayanıyor. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Millî Eğitim Bakanlığı'ndan (MEB) alınan lise/üniversite mezun bilgileri ile Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) alınan 2010-2024 yılları arasındaki çalışan verileri tamamen anonimleştirilerek eşleştirildi. Bu metodoloji sayesinde, mezunların sadece iş bulup bulamadığı değil; çalışma hayatındaki devamlılıkları ve işletme ölçeklerine kadar tüm hareketleri şeffafça analiz ediliyor.
Önemli Not: DABİS, gençlerin yerine tercih yapan ya da kesin bir iş/ücret garantisi sunan bir sistem değildir. Geçmiş dönem mezunlarının toplulaştırılmış verileri üzerinden genel bir piyasa resmi çizen platform; bireysel yetkinliklerin, yabancı dil bilgisinin, iş deneyiminin ve kişisel tercihlerin kariyer sonuçlarında belirleyici olduğunu hatırlatmaktadır.
Yüz Yüze Danışmanlık Hizmeti de Kesintisiz Sürüyor
Dijitalleşen bu hizmetin yanı sıra, geleneksel rehberlik desteği de hız kesmiyor. 81 ilde yer alan İŞKUR İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezlerinde görevli İş ve Meslek Danışmanları, tercih süresi boyunca öğrenci ve velilere yüz yüze, bireysel kariyer danışmanlığı hizmeti vermeye devam ediyor.
Öğrenci ve Veliler DABİS'e Nasıl Giriş Yapacak?
Sistemin sunduğu bu veri kalkanından yararlanmak isteyen kullanıcıların izlemesi gereken adımlar oldukça basit:
- iOS veya Android mağazalarından İŞKUR Mobil uygulaması akıllı telefona indirilir.
- Uygulama içerisinde hızlıca bir kullanıcı profili oluşturulur.
- Giriş yaptıktan sonra Danışman Bilgi Sistemi (DABİS) sekmesine geçiş yapılır.
- Mesleki alan tercihleri için Ortaöğretim, üniversite ve bölüm tercihleri için ise Yükseköğretim sekmeleri seçilerek analizlere başlanır.
