Türkiye’de yaklaşık 45 yıldır uygulanan engelli emekliliği sisteminde 15 Ocak 2025 tarihinde yapılan yasal düzenleme, çok sayıda engelli vatandaşın emeklilik hakkı ve gelir kaybı hususunda mağduriyet yaşamasına yol açtı.
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Engelli Emeklilik Dayanışma Derneği (EMED), yeni mevzuatın sadece gelecekte emekli olmayı planlayan bireyleri değil, geçmişte mevcut yasal şartları tamamlayarak emekli aylığı bağlatmış vatandaşları da olumsuz etkilediğini savundu.
"Yetkili Hastane Raporları Geçersiz Sayılıyor"
EMED Başkanı Nazlı Tetik, çalışma hayatının zorluklarına ve sağlık sorunlarına rağmen yıllarca prim ödeyerek emeklilik hayali kuran engelli bireylerin bir anda değişen kriterler nedeniyle sistem dışı bırakıldığını ifade etti.
Eski sistemde tam teşekküllü yetkili hastanelerden alınan engelli sağlık kurulu raporlarının esas alındığını hatırlatan Tetik, yeni uygulamada Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından çalışma gücü kaybı ve maluliyet kriterlerinin devreye sokulduğunu belirtti. Bu durumun yüksek oranda ret kararlarına ve kazanılmış hakların kaybına yol açtığını belirten Tetik, "Vatandaşın elinde yıllardır geçerli olan raporu vardı. Aynı sağlık sorunları sürerken farklı bir değerlendirme sistemiyle bu raporlar geçersiz sayılıyor" dedi.
Geçiş Süreci Tanınmadı, Emeklilerin Maaşları Kesildi
Düzenlemenin herhangi bir koruyucu geçiş süreci veya bilgilendirme yapılmadan yürürlüğe konulduğunu vurgulayan EMED yetkilileri, emekliliğine günler veya haftalar kalan binlerce kişinin mağdur olduğunu dile getirdi.
Ayrıca 7538 sayılı Kanun kapsamında daha önce aylık bağlanmış bazı engelli vatandaşların da maaşlarının kesildiği ve sağlık güvencelerinden mahrum kaldıkları bildirildi. Sağlık raporlarındaki suistimal iddialarına ilişkin değerlendirmede bulunan dernek yönetimi, usulsüzlüklerin bireysel denetimlerle tespit edilmesi gerektiğini, kuralların toptan zorlaştırılmasının gerçek hastaları mağdur ettiğini vurguladı.
Anayasa Mahkemesi’ndeki İptal Davası 18 Aydır Sürüyor
7538 sayılı Kanun'un iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'nde (AYM) açılan E.2025/78 sayılı davanın 18 aydır karara bağlanmayı beklediğini aktaran EMED Başkanı Nazlı Tetik, belirsizliğin bir an önce son bulması gerektiğini vurguladı.
İç hukuk yollarında sürecin uzaması üzerine konuyu uluslararası boyuta taşıdıklarını duyuran EMED, Birleşmiş Milletler (BM) Engelli Hakları Komitesi ile ilgili özel raportörlüklere resmi başvuruda bulunduklarını açıkladı. Başvuruda, kazanılmış hakların iadesi ve uluslararası insan hakları standartlarına uygun adil bir emeklilik sisteminin inşa edilmesi talep edildi.
