Balıkesir'in Edremit ilçesinde domatesten bibere, patlıcandan salatalığa kadar 137 çeşit ata tohumu özel olarak korunuyor.
Edremit Belediyesi'nin kurduğu tohum bankasında çoğaltılan tohumlardan elde edilen fideler ise mevsimi geldiğinde ücretsiz olarak vatandaşlara dağıtılıyor.
Edremit'te yerel tarımsal çeşitlerin kaybolmaması için yürütülen çalışma her yıl üretimle devam ediyor. Belediye Park ve Bahçeler Müdürlüğü bünyesinde bulunan 7 dönümlük fidanlıkta oluşturulan tohum bankasında 137 farklı ürün çeşidine ait ata tohumu bulunuyor.
Burada yalnızca tohumların saklanmasıyla yetinilmiyor. Tohumlar belirli aralıklarla yeniden ekiliyor, ürün alınıyor ve sonraki üretim dönemleri için yeni tohumlar hazırlanıyor.
Ata Tohumlarından Üretilen Fideler Ücretsiz Dağıtılıyor
Tohum bankasında korunan çeşitlerden domates, biber, patlıcan, salatalık ve nar gibi farklı ürünlerin fideleri yetiştiriliyor.
Edremit Belediye Başkanı Mehmet Ertaş, ata tohumu kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla yetiştirilen fideleri ilkbahar döneminde vatandaşlara ücretsiz dağıttıklarını söyledi.
Çalışmanın özellikle çocukların üretim sürecini tanımasına da katkı sağladığını anlatan Ertaş, şunları söyledi:
"Çocuklarımız bahçelerinde ya da evlerinin balkonunda bir saksı içerisinde bile olsa bir domatesin veya biberin nasıl yetiştiğine yakından tanık oluyor."
Dağıtılan fideler böylece yalnızca bahçelerde değil, evlerin balkonlarında ve saksılarda da yetiştirilebiliyor.
Tohumlar En Fazla 3 Yıl Kavanozlarda Saklanıyor
Park ve Bahçeler Müdürü Taner Akıncı ise tohum bankasındaki sistemin nasıl işlediğini anlattı.
Üretim fidanlığında ata tohumlarından fideler yetiştirildiğini ve bunların yeniden ekilmesiyle sürdürülebilir bir üretim döngüsü oluşturulduğunu belirten Akıncı, tohumların her yıl yenilendiğini söyledi.
Ürün olgunlaştığında içerisindeki tohum alınıyor ve doğal yöntemlerle kurutuluyor. Gerekli nemini kaybeden tohumlar daha sonra kavanozlara alınarak muhafaza ediliyor.
Akıncı, tohumların kavanozlarda en fazla üç yıl tutulduğunu belirterek süreci şöyle anlattı:
"Üçüncü yılın sonunda embriyosunda gerileme olabileceğini düşündüğümüzden tohumları değerlendirmiş oluyoruz. Her yıl yenileme yaptığımız için üretimde sürekli sirkülasyon sağlıyoruz."
Tohum bankasına dışarıdan getirilen çeşitler ise doğrudan üretime alınmıyor. Akıncı'nın verdiği bilgiye göre bu tohumlar önce Edremit'in koşullarına uyum sağlayıp sağlamadıklarının belirlenmesi amacıyla adaptasyon testinden geçiriliyor. Olumlu sonuç veren çeşitler daha sonra üretim programına dahil ediliyor.
Belediye, bu yöntemle elindeki ata tohumlarını yalnızca depolamak yerine sürekli yeniden üreterek yerel genetik mirası gelecek nesillere aktarmayı amaçlıyor.
