Siyaset dünyasında taşları yerinden oynatan şok edici mahkeme kararı, ekonomi piyasalarında da adeta deprem etkisi yarattı.
Haftalardır dengeli bir seyir izleyen Borsa İstanbul (BİST 100), ana muhalefet partisi CHP'nin yönetim meşruiyetini doğrudan etkileyen hukuki gelişmenin ardından sert bir satış dalgasıyla sarsıldı.
Borsa Neden Düştü? Satışları Tetikleyen Büyük Siyasi Kriz
Borsa İstanbul BİST 100 endeksindeki kayıpların gün kapanışına doğru yüzde 6’yı aşmasının arkasında, tamamen yurt içi siyasi belirsizlik ve risk algısının tavan yapması yer alıyor.
Piyasaları sarsan kritik süreç şu şekilde gelişti:
CHP Kurultayı "Mutlak Butlan" Gerekçesiyle İptal Edildi
Ankara'da görülen davada mahkeme, Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen 38. Olağan Kurultayı’nı "mutlak butlan" (hukuken hiç yapılmamış/geçersiz sayılma) gerekçesiyle iptal etti. Bu tarihi kararla birlikte:
-
Mevcut Genel Başkan Özgür Özel, Merkez Yönetim Kurulu (MYK) ve Parti Meclisi’nin (PM) yönetimi hukuken geçersiz hale geldi.
-
Mahkeme, eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile kurultay öncesindeki eski parti yönetiminin görevlerine iade edilmesine hükmetti.
MASAK Raporları ve Ağır Suçlamalar Yatırımcıyı Ürküttü
Mahkemenin iptal gerekçesinde yer alan detaylar, piyasalardaki "siyasi istikrarsızlık" korkusunu körükledi. Gerekçeli kararda; kurultay sürecinde bazı delegelerin oylarının nakit para, belediyelerde iş vaadi, siyasi makam teklifleri ve alışveriş kartları gibi menfaatlerle yönlendirildiği belirtildi. Dosyaya giren MASAK raporları, ceza soruşturmaları ve fezlekelerin piyasa aktörlerinde yarattığı güven kaybı, yabancı ve yerli fonların hızla hisseden çıkmasına (nakde geçmesine) neden oldu.
Endeks Bazlı Devre Kesici Nedir, Neden Devreye Girdi?
BİST 100 endeksinde panik satışlarının kontrolden çıkması ve kayıpların aniden yüzde 6 barajını aşması üzerine Borsa İstanbul yönetimi acil olarak endeks bazlı devre kesici sistemini (şalteri) devreye soktu.
Borsa Terimi Olarak Devre Kesici: Borsada işlemler sürekli akışta devam ederken, endekste veya hisse bazında önceden belirlenmiş eşik değerlerin (genellikle %5 ve %7 seviyeleri) aşılması durumunda işlemlerin otomatik olarak geçici bir süre (genellikle 20-30 dakika) durdurulmasıdır.
-
Amaç Nedir?: Yatırımcıların panikle mantıksız kararlar vermesini engellemek, piyasaya soluk aldırmak ve bilgi akışının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkan tanımaktır.
-
Süreç Nasıl İşler?: Devre kesici uygulandığında sürekli fiyatlama durur ve piyasa "Tek Fiyat Yöntemiyle Emir Toplama" aşamasına geçer. Bu aşamada sadece emirler toplanır, süre bitiminde en uygun denge fiyatı belirlenerek işlemler normal seyrine (Çok Fiyat Yöntemi) geri döner.
