Birleşmiş Milletler İran için Uluslararası Bağımsız Araştırma Misyonu, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’a yönelik askeri saldırılarını şiddetle kınadı. Misyon tarafından yayımlanan son raporda, söz konusu operasyonların uluslararası hukuka ve BM Şartı’na aykırı olduğu vurgulandı.
“Toprak Bütünlüğüne Karşı Güç Kullanımı Yasak”
Raporda, İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının, herhangi bir devletin toprak bütünlüğüne veya siyasi bağımsızlığına karşı güç kullanımını yasaklayan BM Şartı’nı ihlal ettiği belirtildi.
Açıklamada, “Uluslararası hukuk kuralları herkese ve tutarlı bir şekilde uygulanmalı, eylemde bulunan devlete göre değiştirilemez” ifadelerine yer verildi.
Çatışmanın tüm taraflarına uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları hukukuna uyma çağrısı yapılırken; ayrım, orantılılık ve ihtiyat ilkelerine riayet edilmesi gerektiği özellikle hatırlatıldı.
Minab’daki Okul Saldırısı: 150’den Fazla Can Kaybı
Raporda, İran’ın Minab kentindeki bir okula isabet eden füze sonucu 150’den fazla öğrenci ve öğretmenin hayatını kaybettiği, çok sayıda kişinin de yaralandığı bildirildi.
Okulların hedef alınmasının “şok edici” olarak nitelendirildiği raporda, sivillerin ve sivil yerleşimlerin korunmasının uluslararası hukukun temel yükümlülüklerinden biri olduğu vurgulandı.
“Yargısız İnfaz Adalet Yolu Değil”
ABD ve İsrail’in hedefli hava saldırılarında onlarca İranlı yetkilinin hayatını kaybettiği belirtilen raporda, şu değerlendirme yapıldı:
“Bu kişilerin bazıları insan hakları ihlalleri veya uluslararası suçlardan sorumlu olsalar dahi, yargısız infazlar uluslararası hukuk uyarınca adaletin sağlanması için kabul edilebilir bir yöntem değildir.”
Ayrıca İran’ın misilleme saldırılarında komşu ülkelerde sivillerin hayatını kaybetmesi ve sivil altyapının zarar görmesinden de ciddi endişe duyulduğu ifade edildi.
867 Kişi Hayatını Kaybetti
İsrail ve ABD’nin 28 Şubat’ta, Tahran ile Washington arasında müzakereler sürerken İran’a askeri operasyon başlattığı hatırlatıldı. İran ise İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’de belirlenen hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
Ali Hamaney’in de aralarında bulunduğu çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği belirtilirken, İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kermanpur’un açıklamasına göre ABD-İsrail saldırılarında toplam 867 kişi yaşamını yitirdi.
BM’den Acil Diplomasi Çağrısı
Raporda, BM üyesi ülkelere saldırıları durdurma, gerilimi azaltma ve iyi niyetli diyaloğu yeniden başlatma çağrısı yapıldı.
Uluslararası hukuk kurallarına uyulmamasının savaş suçları ve ağır insan hakları ihlallerine yol açabileceği belirtilerek, tüm tarafların acilen diplomatik adımlar atması gerektiği vurgulandı.
