Balıkesir Üniversitesi'nden Dünya Çapında Bilimsel Başarı: Sığır Etinde İlaç Kalıntısını Tespit Eden Yeni Yöntem!
Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) Tıp Fakültesi akademisyenleri, halk sağlığı ve gıda güvenliği açısından uluslararası ölçekte büyük yankı uyandıracak önemli bir bilimsel çalışmaya imza attı. Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cengiz Gökbulut liderliğindeki araştırmacılar, sığırlarda yaygın olarak kullanılan parazit ilaçlarının (makrosiklik laktonlar) et ve organlardaki kalıntılarını eş zamanlı, hızlı ve güvenilir bir şekilde tespit eden yeni bir analitik yöntem geliştirdi.
BAÜN akademisyenleri Prof. Dr. Cengiz Gökbulut, Doç. Dr. Oğuzhan Korkut, Dr. Fazilet Şen Metin, Dr. Nurullah Güçlü ile BAÜN Sağlık Bilimleri Enstitüsü mezunu Dr. Vet. Hekim Büşra Aslan Akyol ve doktora öğrencisi Vet. Hekim Kübra Deliklitaş’ın imzasını taşıyan çalışma, uluslararası dergi sıralamalarının en üst dilimi olan Q1 kategorisindeki dünyaca ünlü “Scientific Reports” dergisinde yayımlandı.
"Arınma Süresine Uymamak Halk Sağlığını Riske Atıyor"
Balıkesir Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) birimi tarafından da desteklenen çalışmanın detaylarını paylaşan Prof. Dr. Cengiz Gökbulut, hayvancılıkta kullanılan ilaçların vücuttan atılması için gereken "arınma sürelerine" uyulmadan kesim yapılmasının gıda güvenliğini tehlikeye düşürdüğünü belirtti. İlaç kalıntılı et ve organların tüketilmesinin insan sağlığı açısından ciddi riskler barındırdığına dikkat çeken Gökbulut; geliştirdikleri yöntemle ivermektin, abamektin, doramektin, moksidektin ve eprinomektin adlı 5 farklı antiparaziter etken maddenin et, karaciğer, böbrek ve yağ dokularında aynı anda taranabildiğini ifade etti.
Sadece 1 Gram Numune Yetiyor: Literatürde Bir İlk!
Geliştirilen bu yeni analitik yöntemin dünya literatüründeki benzerlerinden en büyük farkı, pratikliği ve çevre dostu oluşu. Yöntem sayesinde karmaşık test süreçlerine gerek kalmadan sadece 1 gram numune ve 3 mililitre çözücü kullanılarak tespit yapılabiliyor.
Floresan dedektörlü yüksek performanslı sıvı kromatografisi (RP-HPLC-FD) ile yapılan testlerde, sığır dokularındaki kalıntıların %73,91 ila %96,15 gibi yüksek bir geri kazanım oranıyla başarıyla tespit edildiği doğrulandı.
168 Örnek İncelendi: Bir Et Örneğinde Yasal Sınır Aşıldı
Araştırma ekibi geliştirdikleri yöntemi sahada gerçek örnekler üzerinde de test etti. İncelenen 168 farklı hayvansal doku örneğinin 18'inde makrosiklik lakton grubu ilaç kalıntısına rastlandı. Pozitif çıkan örneklerin 17’si yasal sınırlar içinde kalırken, 1 örnekte 40 µg/kg düzeyinde ivermektin tespit edildi ve bu değerin izin verilen maksimum kalıntı limitini (MRL) aştığı belirlendi.
Prof. Dr. Gökbulut, özellikle yağlı dokularda bileşenlerin ayrıştırılmasında potansiyel matris etkilerine dikkat çekilmesi gerektiğini vurgulayarak, BAÜN çatısı altında geliştirilen bu yöntemin kesimhaneler ve gıda denetim laboratuvarlarında rahatlıkla uygulanabileceğini müjdeledi.
