Balıkesir’in Burhaniye ilçesindeki Adramytteion Antik Kenti’nde yürütülen kazılar, bölgenin binlerce yıllık geçmişine ışık tutacak önemli bir keşfi daha ortaya çıkardı.
Roma dönemine ait olduğu değerlendirilen villada büyük ölçüde korunmuş mozaikler gün yüzüne çıkarılırken; kanatlı at, Medusa, kuş, balık, kedi ve köpek figürleri dikkat çekti. Bulgular, antik kentin Akdeniz dünyasıyla kurduğu ticari ilişkiler hakkında da yeni ipuçları sunuyor.
Balıkesir’in toprağı kazıldıkça kentin geçmişine ilişkin yeni izler ortaya çıkmaya devam ediyor. Bu kez adres, Burhaniye’nin Ören Mahallesi sınırlarında bulunan Adramytteion Antik Kenti oldu.
2012 yılından bu yana devam eden arkeolojik çalışmalarda Roma döneminden kaldığı değerlendirilen dikkat çekici bir konut alanı gün yüzüne çıkarıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle, Balıkesir Kuva-yı Milliye Müzesi Müdürlüğü başkanlığında gerçekleştirilen çalışmalar, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Adramytteion Araştırmaları Heyeti Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Murat Özgen’in bilimsel danışmanlığında yürütülüyor.
Ören Mahallesi'nde yaklaşık 9 bin metrekarelik alanda devam eden araştırmalar, bölgenin farklı dönemlere ait kültür katmanlarını barındırdığını ortaya koyuyor.
Villanın Zemininden Adeta Tarih Çıktı
Kazı çalışmalarının ikinci kampanyasında ortaya çıkarılan Roma dönemi villasının merkezinde, Roma konut mimarisinde “atrium” olarak adlandırılan bölüm bulunuyor.
Atriumun çevresinde üç büyük salonun yer aldığı belirtilirken, yapının yalnızca büyüklüğü değil, süslemeleri de dikkat çekiyor.
Salonların duvarlarında freskler bulunurken zeminlerin geometrik ve figüratif mozaiklerle bezendiği görüldü. Büyük ölçüde korunarak günümüze ulaşan mozaikler, villanın kullanıldığı dönemin yaşam biçimine ilişkin önemli ayrıntılar barındırıyor.
Özellikle kuzey salonda bulunan ve 15 panelden oluşan mozaik kompozisyonu öne çıkıyor. Panellerde çeşitli kuşların yanı sıra balık ve kanatlı at figürleri bulunuyor.
Kanatlı at figürü ise Adramytteion açısından ayrı bir öneme sahip.
Aynı sembolün Adramytteion’un MÖ 4. yüzyıla tarihlenen sikkelerinde de görülmesi, kentin eski bir simgesinin yaklaşık 500 yıl sonra Roma dönemindeki bir yapıda yeniden kullanılmış olabileceğini gösteriyor.
Medusa’dan Kanatlı Ata: Mozaiklerde Dikkat Çeken Figürler
Villanın mozaiklerinde yalnızca kuş ve balıklar bulunmuyor.
Medusa ve Gorgon figürleri, kedi ve köpek tasvirleri ile kuşlara sataşırken betimlenen pigmeler de ortaya çıkarılan eserler arasında.
Kedi ve köpek figürlerinin yanında hayvanların isimlerinin yazıtlarla belirtilmiş olması ise arkeologlara villada yaşayan kişiler hakkında yeni değerlendirmeler yapma imkânı sunabilecek önemli ayrıntılardan biri.
Kazılardaki en dikkat çekici ipuçlarından biri de pigme tasvirlerinden geldi.
Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Murat Özgen, bu motiflerin özellikle Kuzey Afrika mozaiklerinde görüldüğüne dikkat çekti.
Adramytteion’un sahip olduğu iki liman sayesinde Doğu Akdeniz ticaretine açık bir kent olmasıyla bu sanatsal bağlantı birlikte değerlendirildiğinde, villanın Kuzey Afrika ile bağlantısı bulunan bir tüccara ait olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor.
Ancak bu değerlendirme henüz bir olasılık niteliğinde. Villanın sahibinin kim olduğuna ilişkin kesin bir tespit bulunmuyor.
Ortaya çıkarılan yapı ve mozaikler, Adramytteion’un yalnızca konut mimarisini değil, kentin yüzyıllar boyunca devam eden kültürel hafızasını ve Akdeniz dünyasıyla kurduğu ilişkileri anlamak açısından da önemli veriler sunuyor.
