Anayasa Mahkemesi, eksik ödenen maaşlarını geri almak için hukuki süreç başlatan memurların davalarının süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesini Anayasa'ya aykırı buldu.
Resmi Gazete'de yayımlanan kararda, başvurucuların mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği belirtildi.
Karar, geçmiş yıllara ait maaş alacaklarını tahsil etmek isteyen belediye çalışanlarının başlattığı hukuki süreç üzerine verildi.
Yüksek Mahkeme, memurların alacaklarını tahsil etmek amacıyla başvurdukları hukuki yolun sonradan yapılan bir düzenlemeyle değiştirilmesinin, dava açma haklarını ölçüsüz biçimde sınırlandıramayacağına dikkat çekti.
Eksik Ödenen Maaşlar İçin Başlatılan İcra Takipleri Düşürüldü
Davanın geçmişi, tüzel kişiliği kaldırılan Çalış Belediyesinde 2002-2014 yılları arasında görev yapan memurların maaş alacaklarına dayanıyor.
Belediyede çalışan bazı memurlar, farklı aylarda eksik veya hiç ödenmeyen maaşları ile bunlara ilişkin faizlerin tahsili amacıyla 2014 yılında ilamsız icra takibi başlattı.
Ancak icra süreci devam ederken Çalış Belediyesinin tüzel kişiliği kaldırıldı. Belediyenin taşınır ve taşınmaz varlıkları ile alacak ve borçları Haymana Belediyesine devredildi.
Bu gelişmenin ardından Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini borçlu olarak kayıtlara geçirdi ve alacakların ödenmesini istedi.
Haymana Belediyesinin itirazı üzerine, hukuki süreç başladıktan sonra yürürlüğe giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamında icra takiplerinin düşmesine karar verildi.
Alacaklarını icra yoluyla tahsil edemeyen memurlar, bu kez idare mahkemelerinde dava açtı.
İdare mahkemeleri, memurların icra takibine başladıkları tarihleri idareye başvuru tarihi olarak kabul etti. Buna göre bazı alacak talepleri süresinde bulunurken diğerleri süre aşımı gerekçesiyle reddedildi.
Kararların kesinleşmesinin ardından memurlar, haklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.
AYM: Mahkemeye Erişim Hakkı İhlal Edildi
Başvuruları inceleyen Anayasa Mahkemesi, memurların başlangıçta yürürlükteki mevzuata uygun bir hukuki yol izlediğine dikkat çekti.
Yüksek Mahkeme, memurların başlattığı ilamsız icra takiplerinin ilgili dönemde mümkün olduğunu ve borca itiraz edilmemesi nedeniyle takiplerin kesinleşerek haciz aşamasına kadar ilerlediğini belirtti.
Ancak daha sonra yürürlüğe giren KHK düzenlemesiyle bu takiplerin düşürüldüğü, memurların ise alacaklarını tahsil etmek için idari yargıya başvurmak zorunda kaldığı ifade edildi.
AYM, idare mahkemelerinin dava açma sürelerini değerlendirirken önceki hukuki süreci yeterince dikkate almadığı sonucuna ulaştı.
Kararda, sürelerin başlangıcına ilişkin öngörülebilir olmayan yorumun memurlar açısından ağır bir yük oluşturduğu vurgulandı.
Yüksek Mahkeme, değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:
"Sonuç olarak başvurucuların mahkemeye erişim hakkına yönelik müdahalenin ölçüsüz olduğu kanaatine varılmıştır."
AYM, bu gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Karar Memurlar İçin Ne Anlama Geliyor?
AYM'nin kararı, eksik maaş ödemelerine ilişkin davalarda başvurucuların daha önce izledikleri hukuki yolların ve sonradan yapılan mevzuat değişikliklerinin dikkate alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
Ancak karar, eksik maaş alacağı bulunan bütün memurlara otomatik ödeme yapılacağı anlamına gelmiyor.
Yüksek Mahkemenin tespit ettiği ihlal, somut olayda mahkemeye erişim hakkının sınırlandırılmasına ilişkin. Maaş alacaklarının varlığı ve ödenmesi gereken tutarlar ise ilgili hukuki süreçler kapsamında değerlendiriliyor.
Karar, benzer hukuki uyuşmazlıklarda dava açma sürelerinin nasıl yorumlanacağı bakımından önem taşıyor.
