SGK Uzmanı Ahmet Kıvanç, tarım dışı sektörlerdeki kayıt dışı çalışanların sisteme dahil edilmesi durumunda, devlet hazinesine yük olmadan emekli aylıklarına yüzde 31 oranında ek zam yapılabileceğini hesapladı.
Bu hesaplama, 2026 yılında SGK'nın elde edebileceği muazzam prim geliri potansiyeline dayanıyor.
Rakamlarla Kayıt Dışılığın Seyri (1990 - 2025)
Grafik ve veriler, Türkiye'de kayıt dışı istihdamın yıllar içinde ciddi bir düşüş sergilediğini ancak hala kritik seviyelerde olduğunu gösteriyor:
|
Yıl |
Toplam Kayıt Dışı (%) |
Tarım Dışı Kayıt Dışı (%) |
Tarım Dışı Kayıt Dışı (Bin Kişi) |
|
1990 |
%55,6 |
%25,0 |
2.465 |
|
2005 |
%49,5 |
%35,3 |
5.655 |
|
2015 |
%33,6 |
%22,5 |
4.942 |
|
2025 |
%24,6 |
%15,9 |
4.492 |
1,5 Trilyon Liralık Kayıp
Analize göre, 2025 yılı verileri ışığında tarım dışı sektördeki yaklaşık 4,5 milyon kayıt dışı çalışanın maliyeti oldukça ağır:
- Ortalama Ücret Maliyeti: 2026 yılı için ortalama kazanç üzerinden hesaplandığında, bir işçi için ödenmesi gereken aylık prim ve vergi tutarı 28.744 TL’ye ulaşıyor.
- Yıllık Toplam Kayıp: Tüm bu işçilerin sisteme dahil edilmesi halinde yıllık ilave gelir 1 trilyon 549,4 milyar lirayı bulacaktı.
- Aktif/Pasif Dengesi: Mevcut durumda 1,63 olan aktif/pasif oranı, tam kayıtlılık halinde 1,75’e yükselecek ve sistemin sürdürülebilirliği artacaktı.
Kayıt Dışılığın Üç Büyük Mağduru
Ahmet Kıvanç, bu tablodan herkesin zarar gördüğünü vurguluyor:
- Çalışanlar: Sosyal güvenceden yoksun kalıyor, emeklilikte düşük aylığa mahkûm ediliyorlar.
- İşverenler: Vergisini ve primini tam ödeyen dürüst işveren, haksız rekabet nedeniyle mağdur oluyor.
- Devlet ve Emekliler: SGK ve hazine büyük bir gelirden mahrum kalırken, emekliler daha yüksek zam alma imkanını kaybediyor.





