Avrupa'da Doğal Gaz Fiyatları 100 Avroyu Aştı: Kış Öncesi Arz Endişesi Büyüyor
Avrupa'da doğal gaz fiyatları, Orta Doğu'daki gerilim ve küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzına ilişkin endişelerin etkisiyle megavatsaat başına 100 avroyu aştı. Hollanda merkezli TTF piyasasında kasım vadeli kontratlarda fiyatlar gün içinde 101 avroya yaklaşırken, gaz fiyatları Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Eylül başında 70 avronun altında seyreden fiyatlardaki hızlı yükselişte, Hürmüz Boğazı'ndaki fiili abluka ve Katar'ın LNG sevkiyatlarında yaşanan düşüş etkili oldu. Asya'dan gelen güçlü talep de Avrupa'nın gaz tedariki için daha yüksek fiyatlarla rekabet etmesine yol açtı.
Analistler, fiyatların 100 avroyu aşmasının hükümetleri talebi sınırlamaya yönelik müdahalelere yöneltebileceği uyarısında bulunuyor. Kışın aşırı soğuk geçmesi durumunda ise doğal gaz fiyatlarının gelecek yılın başında megavatsaat başına 130 avroya kadar çıkabileceği öngörülüyor.
Avrupa'da Doğal Gaz Fiyatları Aralık 2022'den Bu Yana En Yüksek Seviyede
Avrupa piyasalarında doğal gazın referans fiyatı olarak kabul edilen Hollanda merkezli TTF'de kasım vadeli kontratlar, gün içinde megavatsaat başına 101 avroya yaklaştı. Böylece fiyatlar 100 avro sınırını aşarak Aralık 2022'den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Fiyatlardaki yükseliş, Avrupa'nın kış dönemine yönelik gaz tedariki beklentileri açısından önem taşıyor. Özellikle uluslararası LNG sevkiyatlarının hangi bölgelere yönlendirileceği ve mevcut stokların soğuk hava koşullarında yeterli olup olmayacağı, piyasa üzerindeki baskıyı artıran başlıklar arasında bulunuyor.
Eylül başında 70 avronun altında işlem gören doğal gazın kısa süre içinde 100 avronun üzerine çıkması, küresel arz ve talep dengesindeki değişimin Avrupa piyasalarına yansımasını ortaya koyuyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki Abluka LNG Sevkiyatlarını Etkiliyor
Avrupa'daki doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin önemli nedenlerinden biri, Orta Doğu'daki gerilimlerin küresel LNG sevkiyatlarını aksatması oldu. Hürmüz Boğazı'ndaki fiili abluka, küresel LNG arzının beşte birini sağlayan Katar'ın sevkiyatlarını ciddi ölçüde etkiledi.
Katar'ın doğal gaz sevkiyatları, savaş öncesi dönemdeki seviyesinin dörtte birine kadar geriledi. Bu düşüş, uluslararası piyasalara ulaşan LNG miktarıyla ilgili endişeleri artırırken, gaz tedarikinde kesinti yaşamak istemeyen ülkelerin alternatif kaynaklara yönelmesini de önemli hale getirdi.
Hürmüz Boğazı'nın açılmasına yönelik ilerleme kaydedilememesi, kış döneminde arzın nasıl şekilleneceğine ilişkin belirsizliği artırıyor. Bu durum, özellikle ithalat yoluyla gaz tedarik eden ülkelerin kış öncesi hazırlıklarını zorlaştırabilecek bir risk olarak değerlendiriliyor.
Asya'dan Gelen Talep Avrupa'da Fiyat Rekabetini Artırıyor
Avrupa'nın doğal gaz tedarikinde karşı karşıya olduğu bir diğer baskı, Asya ülkelerinin LNG alımlarını sürdürmesi. Gaz tedarikinde kesinti yaşamak istemeyen Asyalı ithalatçılar ile stok hedeflerine ulaşmaya çalışan Çin, spot piyasadan yüksek fiyatlarla doğal gaz satın alıyor.
Analistlere göre Asya'daki güçlü talep, LNG kargolarının Avrupa yerine bu bölgeye yönelmesine neden oluyor. Avrupa ülkeleri de ihtiyaç duydukları gazı temin edebilmek ve Asya piyasasıyla rekabet edebilmek için daha yüksek fiyatları göze almak zorunda kalıyor.
Böylece Orta Doğu'daki gerilimle başlayan arz endişeleri, küresel LNG ticareti üzerinden Avrupa piyasalarına yansıyor. Katar'ın sevkiyatlarındaki gerileme ve Asya'daki alımların devam etmesi, Avrupa'nın kış öncesi gaz tedarikini daha hassas hale getiriyor.
Kışın Sert Geçmesi Halinde Fiyatlar 130 Avroya Çıkabilir
Analistler, kış aylarının aşırı soğuk geçmesi durumunda Avrupa'da doğal gaz fiyatlarının gelecek yılın başında megavatsaat başına 130 avroya kadar yükselebileceğini öngörüyor. Bu tahmin, hava koşullarının ve mevcut gaz stoklarının önümüzdeki dönemde fiyatlar üzerindeki etkisini öne çıkarıyor.
Kasım ayının başında hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyretmesinin beklenmesi de piyasadaki endişeleri artırıyor. Buna düşük rüzgâr hızı beklentisi de eklendiğinde, doğal gaz depolarından daha hızlı çekim yapılması riski ortaya çıkıyor.
Avrupa'nın gaz depoları henüz tam olarak dolmuş değil. Soğuk hava nedeniyle tüketimin artması ve depolardan daha fazla gaz kullanılması, kış döneminin geri kalanında tedarik dengesinin korunmasını zorlaştırabilir.
100 Avronun Üzerindeki Fiyatlar Hükümetleri Harekete Geçirebilir
Analistler, doğal gaz fiyatlarının megavatsaat başına 100 avroyu aşmasının hükümetlerin talebi dizginlemeye yönelik müdahalelerini gündeme getirebileceği uyarısında bulunuyor. Fiyatlardaki yükselişin sürmesi halinde, gaz tüketimini sınırlamaya yönelik adımların değerlendirilmesi söz konusu olabilir.
Bununla birlikte, mevcut açıklamalarda hangi hükümetin ne tür bir önlem alacağına ilişkin kesin bir karar bulunmuyor. Analistlerin uyarısı, fiyat artışının devam etmesi durumunda oluşabilecek olası politika tepkilerine işaret ediyor.
Avrupa'daki doğal gaz piyasasının önümüzdeki dönemdeki seyri; Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere, Katar'ın LNG sevkiyatlarının durumuna, Asya'dan gelen talebe ve kış koşullarına bağlı olacak. Özellikle hava sıcaklıklarının düşmesi ve rüzgâr hızının zayıf kalması, gaz depolarından çekişi hızlandırarak fiyatlar üzerindeki baskıyı artırabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.
