Adalet Bakanı Akın Gürlek, Türkiye'de 2017 yılından bu yana 2 milyondan fazla ceza dosyasında mağdur ile şüphelinin uzlaşmaya vardığını açıkladı.
Alternatif çözüm yöntemlerinin yargının iş yükünü önemli ölçüde azalttığını belirten Gürlek, 2025 yılında asliye ceza ve çocuk mahkemelerinde ilk kez açılan kamu davalarında yüzde 33'lük azalma yaşandığını söyledi.
Ankara'da düzenlenen Uzlaştırma Ödül Töreni ve Alternatif Çözümlerde 10. Yıl Sempozyumu'nda, Türkiye'deki uzlaştırma uygulamalarının sonuçları değerlendirildi.
Programa Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yanı sıra Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) Başkanvekili Fuzuli Aydoğdu, HSK 1. Daire Başkanı Turan Kuloğlu, hukukçular ve uzlaştırmacılar katıldı.
Açılış konuşmasını yapan Bakan Gürlek, vatandaşların adalete daha hızlı ve daha düşük maliyetle ulaşabilmesinin önemine dikkat çekti.
2017'den Bu Yana 2 Milyondan Fazla Dosyada Uzlaşma
Adalet Bakanı Gürlek, ceza adalet sistemine ilk kez 2005 yılında dahil edilen uzlaştırma uygulamasının, Aralık 2016'da yapılan düzenlemelerle daha etkin hale geldiğini belirtti.
Uzlaştırmanın, tarafların anlaşarak uyuşmazlıklarını çözmesine imkan sağladığını ifade eden Gürlek, uygulamanın ulaştığı boyutu rakamlarla açıkladı.
"2017 yılından günümüze kadar 2 milyondan fazla dosyada mağdur ile şüpheli uzlaşmıştır."
Türkiye genelinde uzlaştırmacı siciline kayıtlı 30 binden fazla kişinin görev yaptığını belirten Gürlek, uzlaşma süreçlerinde yalnızca maddi zararların giderilmediğini, sosyal dayanışmaya yönelik anlaşmaların da yapılabildiğini söyledi.
2025 YILINDA KAMU DAVALARINDA YÜZDE 33 AZALMA
Gürlek'in açıklamalarında öne çıkan bir diğer başlık ise alternatif çözüm yöntemlerinin mahkemelerdeki iş yüküne etkisi oldu.
Seri muhakeme, ön ödeme, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve basit yargılama gibi uygulamalarla çok sayıda dosyanın sonuçlandırıldığını belirten Bakan Gürlek, şu bilgiyi verdi:
"2025 yılında alternatif çözüm yöntemleri sayesinde asliye ceza ve çocuk mahkemelerine ilk kez açılan kamu davalarında yüzde 33 oranında azalma göstermiştir."
Gürlek, bu uygulamaların mahkemelerin daha ağır ve karmaşık suçlara ilişkin dosyalara daha fazla zaman ayırabilmesine imkan tanıdığını ifade etti.
Alternatif çözüm yöntemleriyle vatandaşların duruşmalara katılmak için işinden izin alma, ulaşım masraflarına katlanma ve yaşadığı olayları tekrar anlatma gibi yüklerinin de azaltılmasının hedeflendiğini söyledi.
"Uzlaşma, Mağdurun Zorlanması Anlamına Gelmez"
Adalet Bakanı Gürlek, uzlaştırma uygulamasının temelinde onarıcı adalet anlayışının bulunduğunu vurguladı.
Ceza adaletinin yalnızca suçun cezalandırılmasıyla sınırlı olmadığını belirten Gürlek, mağdurun uğradığı zararın giderilmesinin ve süreçte söz sahibi olmasının da önemli olduğunu ifade etti.
Ancak uzlaşmanın taraflara dayatılabilecek bir yöntem olmadığının altını çizdi.
"Elbette onarıcı adalet, mağdurun uzlaşmaya zorlanması veya kamu yararının göz ardı edilmesi anlamına gelmez."
Gürlek, uzlaştırma süreçlerinde gönüllülük esasının, hukuki güvencelerin ve tarafların haklarının korunmasının büyük önem taşıdığını söyledi.
"ALTERNATİF ÇÖZÜM YOLLARI CEZASIZLIK DEĞİLDİR"
Alternatif çözüm yöntemlerinin toplumda cezasızlık algısına neden olmaması gerektiğini belirten Gürlek, bu uygulamaların yalnızca kanunda belirtilen suçlarda ve koşullarda kullanılabildiğini hatırlattı.
Uzlaştırmada tarafların üzerinde anlaştığı yükümlülüklerin yerine getirilmesinin önemli olduğunu ifade eden Gürlek, alternatif çözüm yöntemlerinin sorumluluktan kaçış olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Bakan Gürlek, ceza hukukunda caydırıcılığın yalnızca cezanın ağırlığıyla ilgili olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Zira ceza hukukunda caydırıcılığı belirleyen unsur, yalnızca cezanın ağırlığı değil, kesinliği ve çabukluğudur."
BAŞARILI UZLAŞTIRMACILARA ÖDÜL VERİLDİ
Ankara'daki programın sonunda, 2025 yılında uzlaştırma alanında başarılı performans gösteren Cumhuriyet başsavcılıkları ve uzlaştırmacılar ödüllendirildi.
Bu kapsamda 33 Cumhuriyet başsavcılığının temsilcisine ve en başarılı 10 uzlaştırmacıya plaket ve ödülleri takdim edildi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, alternatif çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi ve kurumlar arasındaki iş birliğinin artırılması için çalışmaların sürdürüleceğini belirtti.
