Elektrik Sayaçlarında Yeni Dönem: 2027 Sonuna Kadar 7 Milyon Abone Uzaktan Okuma Sistemine Alınacak
Elektrik sayaçlarında yeni dönem için çalışmalar hızlanıyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında 2027 yılının sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO kurulmasının planlandığını açıkladı. Bu dönüşümle iki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin elektrik sayacının uzaktan okunması, ayrıca 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kesinti ve teknik kalite verilerinin izlenmesi hedefleniyor.
Akıllı sayaç dönüşümü 1 Mart 2026 itibarıyla başladı. Eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin Akıllı Sayaç PRO'nun kurulumunun tamamlandığını belirten Yılmaz, dönüşümde mümkün olan en düşük maliyetle en fazla sayacın yenilenmesinin temel prensip olduğunu vurguladı.
Yeni sistem yalnızca sayaçların uzaktan okunmasını değil, elektrik tüketimi ve üretimi, kesinti kayıtları, tazminat bilgileri ve planlı kesinti bildirimlerinin mobil uygulama üzerinden takip edilebilmesini de kapsıyor. MASS kullanıcı mobil uygulamasının test sürümü de hizmete sunuldu.
Akıllı sayaç dönüşümü 2027 sonuna kadar sürecek
EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, EPDK ile Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) işbirliğinde düzenlenen “Elektrik Dağıtım Sektöründe 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri” etkinliğinde elektrik dağıtımında yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verdi.
Yılmaz, Milli Akıllı Sayaç Sistemi kapsamında geliştirilen sayaçların kurulumunun sürdüğünü belirterek 2027 sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO modelinin daha tesis edilmesinin planlandığını söyledi. Bu çalışmalarla uzaktan okuma kapsamına alınacak abone sayısının yaklaşık 7 milyona ulaşması hedefleniyor.
Şebeke izleme tarafında ise 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kesinti ve teknik kalite verilerinin takip edilmesi planlanıyor. Böylece sistemin kapsamı yalnızca sayaçlardan tüketim verisi alınmasıyla sınırlı kalmayacak; elektrik dağıtım şebekesinin durumuna ilişkin verilerin izlenmesi de mümkün olacak.
Akıllı sayaçlarla hangi bilgiler takip edilebilecek?
MASS kapsamında geliştirilen sistemin, elektrik tüketimi ve üretimiyle ilgili verilerin yanı sıra kesinti kayıtları, tazminat bilgileri ve planlı kesinti bildirimlerini de kullanıcılarla buluşturması amaçlanıyor.
EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, tüm elektrik abonelerinin bu bilgilere erişebilmesi için hazırlanan MASS kullanıcı mobil uygulamasının test sürümünün hizmete sunulduğunu açıkladı. Uygulamanın, elektrik kullanıcılarının kendilerini ilgilendiren bilgilere ulaşmasını sağlaması hedefleniyor.
Ancak açıklamada uygulamanın tüm kullanıcılara hangi tarihte açılacağına ilişkin kesin bir takvim paylaşılmadı. Bu nedenle test sürümünün hizmete sunulması, uygulamanın tüm aboneler için kullanıma açıldığı anlamına gelmiyor.
Uzaktan okuma ve şebeke takibi ne sağlayacak?
Milli Akıllı Sayaç Sistemi, uzaktan haberleşme ve şebekeden veri elde etme olanaklarını geliştirmek üzere oluşturuldu. Yılmaz, sistemin arıza tahmini, risk bazlı bakım, kayıp ve kaçakla mücadele ile afetlere karşı şebeke dayanıklılığı bakımından yeni fırsatlar sunduğunu ifade etti.
Uzaktan veri elde edilmesi, elektrik dağıtım şirketlerinin şebekenin işleyişini takip etmesine ve bakım süreçlerini planlamasına yönelik imkânları geliştirmeyi amaçlıyor. Kesinti ve teknik kalite verilerinin izlenmesi de dağıtım altyapısının durumunun değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Bu hedeflerin hayata geçirilmesi için sayaç kurulumlarının yanı sıra sistemler arasında uyumun sağlanması, hizmet sürekliliğinin korunması ve siber güvenliğin gözetilmesi gerekiyor. Yılmaz da elektrik dağıtımında dijitalleşmenin şebeke yönetimi, arıza tespiti ve bakım süreçlerini yeniden şekillendirdiğine dikkat çekti.
Eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO kuruldu
Yılmaz'ın verdiği bilgiye göre, MASS kapsamında geliştirilen akıllı sayaçların dönüşümü 1 Mart 2026'da başladı. Eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin Akıllı Sayaç PRO'nun kurulumu tamamlandı.
EPDK Başkanı, sayaçların yaygınlaştırılmasında en düşük maliyetle en fazla sayacın dönüştürülmesinin temel ilke olduğunu belirtti. 2027 sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO kurulması planı da bu dönüşümün sonraki aşamalarından biri olarak açıklandı.
Yılmaz, akıllı sayaçların farklı haberleşme yöntemlerinin devreye alınmasıyla yaygınlaştırılmaya devam edeceğini bildirdi. Kurulumların belirlenen takvime uygun ilerlemesi, hedeflenen abone sayısına ulaşılması açısından önem taşıyor.
Elektrik dağıtımında yatırım ve bakım kaynakları artırıldı
Yılmaz, elektrik sektörünün yenilenebilir enerji, elektrikli ulaşım, enerji depolama ve dağıtık üretim gibi alanlardaki gelişmelerle büyük bir dönüşümden geçtiğini söyledi. Bu değişimin yalnızca elektrik üretimini değil, dağıtım şebekelerinin çalışma biçimini de etkilediğini vurguladı.
Temel hedeflerinin daha güçlü şebekeler, daha kaliteli hizmet ve geleceğin ihtiyaçlarına hazır bir enerji altyapısı olduğunu belirten Yılmaz, yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payı arttıkça dağıtım şebekelerinin de yeni ihtiyaçlara hazırlanması gerektiğini ifade etti.
Ülke genelinde elektrik dağıtım hizmetinin sürekli yatırım ve bakım gerektiren kritik bir altyapı olduğunu hatırlatan Yılmaz, 21 dağıtım şirketinin farklı coğrafi ve iklim koşullarında hizmet verdiğine dikkat çekti. Bu şirketlerin hizmetlerini sürdürebilmesi için güçlü bir yatırım ortamına ve etkin işletme anlayışına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
2026-2030 dönemine ilişkin düzenlemeler hakkında da bilgi veren Yılmaz, şu değerlendirmeyi yaptı:
“EPDK olarak 2026–2030 yıllarını kapsayan beşinci uygulama döneminde yatırım tavanını önceki döneme göre reel olarak yaklaşık bir buçuk katına, planlı bakım kaynaklarını ise 2,1 katına yükselttik.”
Yerli yazılım projelerine destek sürüyor
Elektrik dağıtımındaki dijitalleşmenin önemli başlıklarından biri de yerli yazılım ekosistemi. Yılmaz, Ocak 2023 AR-GE proje döneminden itibaren başvuruların alınmaya başlandığı “Yerli Yazılım Ekosistemi Çağrısı” kapsamında 72 yazılım projesinin başvuru yaptığını, bunlardan 26'sının kabul edildiğini açıkladı.
Yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik düzenleyici teşvikler hakkında da bilgi veren Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:
“Ayrıca 2026–2030 döneminde yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti oranındaki yüzde 5'lik artış da mevcut düzenleyici teşvikler arasında yer almaktadır.”
Söz konusu çalışmalar, elektrik dağıtımında dijital sistemlerin yaygınlaştırılması ve şebeke yönetiminin geliştirilmesi hedefinin bir parçası olarak yürütülüyor.
Sayaç değişimleri EPDK tarafından takip edilecek
Akıllı sayaç dönüşümünün planlanan takvim doğrultusunda ilerlemesi için dağıtım şirketlerinin çalışmalarının izleneceği belirtildi. Yılmaz, kurulum planının gerisinde kalan şirketlerle ilgili gerekli tedbirlerin alınacağını vurguladı.
EPDK Başkanı, konuya ilişkin açıklamasında, “Akıllı sayaç dönüşümünde planlamanın gerisinde kalan şirketler ile ilgili gerekli tedbirlerin alınacağını da özellikle vurgulamak isterim.” dedi.
2027 sonuna kadar yaklaşık 7 milyon abonenin uzaktan okuma kapsamına alınması ve 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kesinti ile teknik kalite verilerinin izlenmesi, açıklanan temel hedefler arasında yer alıyor. Dönüşümün ilerleyişi, sayaç kurulumlarının ve dijital altyapı çalışmalarının planlanan takvime uygun yürütülmesine bağlı olacak.
