Akaryakıtta "Eşel Mobil" Dönemi Yeniden mi Başlıyor? Savaş Kıvılcımı Pompayı Ateşledi!

Ortadoğu ve Körfez hattındaki askeri gerilimin petrol fiyatlarını son 1,5 yılın zirvesi olan 85 dolar seviyesine taşıması, Türkiye'de akaryakıt fiyatlarını alarm durumuna geçirdi. Motorin ve benzin fiyatlarına yansıması beklenen 6,69 TL ile 7 TL arasındaki dev zam haberi sonrası, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Eşel Mobil Sistemi’ni yeniden devreye alacağı öğrenildi.

Eşel Mobil Sistemi Nedir? Neden Gündemde?

Eşel Mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların doğrudan tüketiciye yansımasını engellemek amacıyla kullanılan bir "vergi kalkanı" mekanizmasıdır.

Sistem şu şekilde işlemektedir:

Zam Geldiğinde: Akaryakıtın maliyetindeki her artış (örneğin 1 TL), devletin feragat edeceği Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) miktarından karşılanır. Böylece pompa fiyatı sabit kalır.

İndirim Geldiğinde: Petrol fiyatları düştüğünde bu indirim doğrudan pompaya yansımaz; devlet daha önce feragat ettiği ÖTV miktarını eski seviyesine getirene kadar vergiyi artırır.

2026 Mart: Bakanlık Masadaki Etki Analizini Tamamlıyor

İlk kez 2018 yılında uygulanan ve 2021 sonunda ÖTV'nin tamamen sıfırlanmasıyla sona eren sistem, bugün yaşanan %25'lik rafineri marjı artışı nedeniyle tekrar masada. Bakanlık kaynakları, bu hafta içinde yapılacak etki analizi sonuçlarına göre nihai kararın verileceğini belirtiyor.

Eşel Mobil Sistemi Devreye Girerse Ne Olur?

Enflasyon Baskısı Azalır: Nakliye ve ulaşım maliyetlerinin artması engellenerek gıda ve hizmet fiyatlarındaki yükseliş frenlenir.

Tüketici Korunur: Vatandaşın cebinden çıkacak ek 7 TL'lik maliyet, bütçe imkanları doğrultusunda devlet tarafından sübvanse edilir.

Bütçe Dengesi: Devlet, vergi gelirinden feragat ederek kısa vadeli bir bütçe yükü üstlenir ancak ekonomik stabiliteyi sağlar.