ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’da büyük ölçekli bir askeri operasyon gerçekleştirildiğini açıkladı. Operasyonda Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores’in yakalandığı ve ülke dışına çıkarıldığı iddia edildi. Trump bunu sosyal medya hesabı ve ilerleyen saatlerde basın açıklamasıyla duyurdu.
Caracas başta olmak üzere birden fazla noktada patlama sesleri duyuldu, askeri üsler, havaalanı bölgeleri ve liman alanlarında bombardıman olduğu bildirildi.
Reuters dahil çok sayıda uluslararası ajans, bu saldırıların gerçekleştiğini ve Venezuelalı yetkililerin durumu “işgal veya saldırı” olarak nitelendirdiğini aktarıyor.
Venezuela hükümeti durumu kınayarak uluslararası hukuka aykırı eylem olduğunu belirtti.
ABD neden Venezuela’yı hedef aldı?
A) Trump yönetiminin uzun süren baskı kampanyası
Bu operasyon bir anda ortaya çıkmadı — aylarca süren gerilim ve baskı politikalarının bir doruk noktasına ulaşması olarak okunuyor:
2025 boyunca ABD, Venezuela’ya karşı denizlerde ve hava sahasında askeri varlık artırdı, bazı gemilere ve hedeflere saldırılar düzenledi.
Trump yönetimi Maduro rejimini uluslararası uyuşturucu trafikçileri ve terör örgütü bağlantılı olarak nitelendirdi.
Venezuela’dan ABD’ye göç, uyuşturucu akışı ve bölgesel istikrarsızlık gibi konular, Trump’ın söyleminde sürekli “güvenlik tehdidi” olarak işlendi.
Jeopolitik ve ekonomik motivasyonlar
Analistler, ABD’nin bu sert eyleminin arkasında birkaç stratejik motivasyon olabileceğini belirtiyor:
Enerji ve doğal kaynaklar: Venezuela, dünyadaki en büyük petrol rezervlerinden birine sahip. Bazı uzmanlar Trump’ın bölgedeki enerji politikalarını korumak veya yeniden şekillendirmek istediğini savunuyor.
Bölgesel hegemonya: ABD’nin Latin Amerika’daki etkinliğini artırma ve başka güçlerin (Rusya, Çin, İran) bölgedeki nüfuzunu sınırlama isteği güçlü bir temadır.
Ayrıca Trump’ın “kıtada istikrar ve güvenlik sağlama” söylemi rejim değişikliği hedefini meşrulaştırmak için kullanılıyor.
Trump’ın Güney Amerika politikası ve hedefleri
Trump’ın ikinci başkanlık döneminde dış politika öncelikleri şunlar olarak görülüyor:
“Maximum pressure” yani seçilmiş liderlere ve rejimlere karşı ekonomik ve askeri baskının artırılması.
Uyuşturucu kartelleri ve “terör örgütleri” ile mücadele söylemleriyle Latin Amerika’da sert güç kullanımı.
-
ABD güvenliğini milletler üstü bir gerekçeyle genişletme arzusu (hem sınır ötesi terörle mücadele hem de göç kontrolü).
Rejim değişikliği stratejisi
Trump yönetimi Venezuela’yı sadece bir güvenlik tehdidi olarak görmüyor; aynı zamanda rejimin değiştirilmesini amaçlayan bir stratejinin parçası olarak konumlandırıyor. Maduro’yu görevden almanın hem bölgesel mesaj olacağı hem de ABD politik ajandasını pekiştireceği değerlendiriliyor.
Bombardıman nereleri hedef aldı?
Uluslararası haber kaynaklarına göre operasyonun ana hedefleri şöyle:
Caracas genelinde patlamalar ve hava saldırıları rapor edildi.
Hava üsleri (La Carlota), askeri üsler (Fuerte Tiuna) gibi stratejik askeri noktalar saldırıya uğradı.
La Guaira liman bölgesi gibi altyapı alanlarında da hasar görüldü.
Venezuela devlet petrol şirketi PDVSA’nın ana enerji altyapısının saldırı sırasında büyük zarar görmediğine dair bazı kaynaklar var.
Venezuela halkı ve bölgedeki tepkiler
Bazı Venezuelalılar Maduro’nun yönetiminden rahatsız ve ABD müdahalesini “diktatörlüğe son verme” fırsatı olarak görüyor. Diğer kesimler ise ABD saldırısını egemenliğe açık bir saldırı ve dış müdahale olarak görüyor. Maduro’nun çağrısı üzerine bazı bölgelerde halk “direniş ve savunma” mesajları veriyor.
Bölge ve dünya tepkileri
Rusya, İran, birçok Latin Amerika ülkesi ve uluslararası hukuk uzmanları ABD saldırısını kınadı, müdahaleyi hukuka aykırı olarak nitelendirdi.
Diğer bazı hükümetler ise ABD’yi desteklediğini açıkladı ve bölgesel istikrar ihtiyacından söz etti.
Bundan sonra ne olabilir?
Güç boşluğu ve rejim sonrası süreç: Maduro’nun yakalandığı iddiası doğruysa — bu, Venezuela’da ciddi bir güç boşluğu oluşturabilir. Bu boşluk, yerel siyasi aktörler arasında mücadele yaratabilir.
ABD’nin bölgedeki hedefleri:
Yeni bir kamu düzeni unsuru kurma, Venezuela’nın ekonomik sistemini ABD yanlısı aktörlerle yeniden yapılandırma, Enerji sektöründe ABD ve Batı çıkarlarını güçlendirme.
Uluslararası kriz ve etkileri:
Birleşmiş Milletler ve bölgesel kuruluşlarda geniş çaplı diplomatik kriz,
Mülteci akımları ve ekonomik çalkantı,
Petrol ve enerji piyasalarında fiyat dalgalanmaları.
Bu saldırı ve Maduro’nun yakalandığı iddiası dünya çapında haber ajansları tarafından yayımlanıyor, ancak detaylar hâlâ resmi doğrulama ve bağımsız kaynaklarla teyit edilmeyi bekliyor. Özellikle operasyonun ayrıntıları, hukuki zemini ve sonraki adımlar için beklenen Trump açıklaması zaman içinde netleşecek.
ABD’nin hamlesi sadece bir askeri saldırı değil
Bu eylem, Trump yönetiminin bölge politikalarının bir doruk noktası olarak değerlendiriliyor — uzun süreli baskı, ekonomik yaptırımlar, uyuşturucu suçlamaları ve rejim değişikliği söylemlerinin somut askeri uygulaması. Hem bölgesel hem de küresel güç dengeleri üzerinde etkileri olması bekleniyor.
