ABD'den Yapay Zeka Çipi İhracatına Yeni Kural: Beş Ülkeye Sevkiyatta Lisans Şartı Ve Veri Merkezlerine Denetim

ABD çip ihracatında yeni kısıtlamaları yürürlüğe koymaya yönelik düzenleme yayımladı. ABD Ticaret Bakanlığı, gelişmiş yapay zeka çipleri ve sunucularına üçüncü ülkelerdeki veri merkezleri üzerinden uzaktan erişilerek ihracat kontrollerinin aşılmasını önlemek amacıyla yeni kurallar getirdi. Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya'ya gelişmiş çip sevkiyatlarında lisans şartı genişletilirken veri merkezlerine müşterilerini ayrıntılı inceleme yükümlülüğü getirildi.


ABD Çip İhracatında Yeni Kısıtlamalar Getirdi

ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), yapay zeka teknolojilerinin uluslararası dolaşımını kontrol etmek amacıyla yeni bir geçici nihai kural yayımladı.

Hazine Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik Konseyinin talimatıyla hazırlanan düzenleme, gelişmiş yapay zeka çipleri ve sunucularına üçüncü ülkeler üzerinden erişilmesini denetlemeyi amaçlıyor.

Bulut bilişim ve yapay zeka altyapılarındaki gelişmelerin, ihracat kısıtlamalarına tabi teknolojilere başka ülkelerdeki veri merkezleri aracılığıyla uzaktan erişim imkânı sağladığı belirtildi.

Yeni kurallarla bu yöntemler üzerinden mevcut ihracat kontrollerinin aşılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.


Hangi Beş Ülkeye Çip İhracatında Lisans Şartı Getirildi?

ABD'nin yeni düzenlemesi kapsamında gelişmiş çiplerin ihracatı, yeniden ihracatı ve ülke içi transferlerinde lisans yükümlülüğü genişletildi.

Yeni şartların uygulanacağı beş ülke şöyle:

Endonezya

Malezya

Singapur

Tayland

Brezilya

Bu ülkeler, gelişmiş çiplerin başka alıcılara yönlendirilmesi bakımından normalden daha yüksek risk taşıyan bölgeler arasında değerlendiriliyor.

Ancak merkezi veya nihai ana şirketi ABD'de bulunan kuruluşlara yapılacak yarı iletken sevkiyatlarında, belirli raporlama şartlarının karşılanması koşuluyla lisans zorunluluğuna istisna uygulanabilecek.


Veri Merkezlerine Yeni Müşteri İnceleme Yükümlülüğü

Yeni düzenleme, yalnızca fiziksel çip sevkiyatlarını değil, veri merkezleri aracılığıyla sağlanan uzaktan bilgi işlem hizmetlerini de kapsıyor.

ABD'nin savunma ihracatı kısıtlamalarına tabi D:5 Ülke Grubu veya Makao'da genel merkezi bulunan şirketlere yüksek hacimli bilgi işlem gücü sağlayan denizaşırı veri merkezleri için yeni kontroller getirildi.

Bu kapsamda veri merkezleri, yabancı çip üretim tesisleri ve çip ihracatçıları müşterilerinin mülkiyet ve kontrol yapılarını ayrıntılı şekilde incelemek zorunda olacak.

Müşterilerin D:5 Ülke Grubu veya Makao'daki kişi ve kuruluşlarla doğrudan ya da dolaylı sahiplik ilişkileri de değerlendirmeye alınacak.


Sosyal Medya Ve Ticari Öneri Sistemleri Kapsam Dışında

Düzenlemede bazı teknoloji hizmetleri için istisnalar da bulunuyor.

Çevrim içi perakendeciler ile sosyal medya platformlarının kullandığı ticari öneri sistemleri, aynı düzeyde ulusal güvenlik riski taşımadıkları gerekçesiyle yeni kuralların dışında tutulacak.

Böylece düzenlemenin odağında özellikle gelişmiş yapay zeka çiplerinin yüksek kapasiteli bilgi işlem hizmetlerinde kullanılması ve bu hizmetlere uzaktan erişim sağlanması yer alacak.


Kuralları İhlal Eden Ülkeler İçin Yeni Yaptırımlar Gündemde

ABD yönetimi, yeni ihracat kısıtlamalarının ihlal edilmesine göz yuman ülkelerin aktif olarak izleneceğini bildirdi.

Bu ülkelere yönelik ithalat kısıtlamaları, ek lisans gereksinimleri ve ihracat yasakları gibi yaptırımlar değerlendirilebilecek.

Ayrıca gelişmiş mantık çiplerinin üretimi ve paketlenmesine ilişkin kurallarda da değişikliğe gidildi.

Bu değişikliklerle yapay zeka çiplerine yönelik lisans şartlarına tabi ülkelerde bulunan çip tasarımcılarının mevcut kontrolleri aşabileceği yöntemlerin sınırlandırılması amaçlanıyor.


Önceki Yapay Zeka İhracat Düzenlemesi Kaldırıldı

Yeni kuralın yayımlanmasıyla birlikte eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde hazırlanan ve yapay zeka teknolojilerinin uluslararası yayılımını düzenlemeyi amaçlayan düzenleme de resmen yürürlükten kaldırıldı.

ABD Ticaret Bakanlığı, söz konusu düzenlemeyi kaldırma kararını Mayıs 2025'te duyurmuştu.

Yeni yaklaşımda gelişmiş çiplerin fiziksel sevkiyatının yanı sıra bu teknolojilere veri merkezlerinden uzaktan erişim sağlanması da denetimlerin önemli bir parçası haline geliyor.

Muhabir: AA