Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye'nin enerji sektöründe faaliyet gösteren beş önemli kamu şirketinin halka arz edilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
Planlama kapsamında TEİAŞ, EÜAŞ, Eti Maden, BOTAŞ ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) için yeni bir finansman ve yönetim modeli oluşturulması hedefleniyor.
Bakan Bayraktar, söz konusu şirketlerin 2040 yılına kadar gerçekleştirmesi gereken yatırımların toplam büyüklüğünün 210 milyar dolara ulaşacağını belirtti.
Enerji yatırımlarının finansmanında mevcut yapıların geliştirilmesi gerektiğine dikkat çeken Bayraktar, kamu şirketlerinin sermaye piyasalarından yararlanabilmesini sağlayacak bir dönüşüm üzerinde çalışıldığını ifade etti.
Hangi Kamu Şirketleri Halka Arz Edilecek? İşte Bakan Bayraktar'ın Açıkladığı 5 Şirket
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından üzerinde çalışılan halka arz modelinde beş kamu enerji şirketi bulunuyor.
Halka arz hazırlıkları kapsamında adı geçen şirketler şöyle:
- TEİAŞ (Türkiye Elektrik İletim AŞ): Türkiye'nin elektrik iletim altyapısının işletilmesinden sorumlu kamu kuruluşu.
- EÜAŞ (Elektrik Üretim AŞ): Kamuya ait elektrik üretim faaliyetlerini yürüten şirket.
- Eti Maden: Başta bor madenciliği olmak üzere maden üretimi ve işlenmesi alanında faaliyet gösteren kamu kuruluşu.
- BOTAŞ (Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ): Doğal gaz ve petrol taşımacılığı ile doğal gaz ticareti alanlarında faaliyet gösteren kamu şirketi.
- TPAO (Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı): Petrol ve doğal gaz arama, üretim ve geliştirme çalışmalarını yürüten kamu kuruluşu.
Bakan Bayraktar, bu şirketlerin yalnızca finansman açısından değil, idari ve mali yapıları bakımından da dönüşüme ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Planlanan düzenlemeyle şirketlerin daha esnek hareket edebilmesi ve büyük ölçekli yatırımlar için farklı finansman kaynaklarına erişebilmesi amaçlanıyor.
2040 Yılına Kadar 210 Milyar Dolarlık Yatırım İhtiyacı
Bakan Bayraktar'ın açıklamasında öne çıkan en önemli rakamlardan biri, enerji şirketlerinin uzun vadeli yatırım ihtiyacı oldu.
Bayraktar, beş kamu şirketinin 2040 yılına kadar toplam 210 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirmesi gerektiğini ifade etti.
Bu yatırımların finansmanında yalnızca mevcut kamu kaynaklarına dayanmak yerine sermaye piyasalarının da değerlendirilmesi hedefleniyor.
Halka arz modelinin hayata geçirilmesi durumunda şirketlerin yatırım finansmanı için yeni kaynaklara ulaşması mümkün olabilecek.
Ancak halka arzların hangi büyüklükte gerçekleştirileceği, şirketlerin ne kadarının yatırımcılara açılacağı ve elde edilecek kaynakların nasıl kullanılacağı konusunda henüz ayrıntılı bir takvim açıklanmadı.
Kamu Şirketlerinin Çoğunluk Hissesi Devlette Kalacak mı?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, üzerinde çalışılan modelde kamu çoğunluğunun korunmasının hedeflendiğini açıkladı.
Buna göre halka arzların gerçekleştirilmesi halinde şirketlerin kontrolünün kamuda kalacağı bir yapının oluşturulması planlanıyor.
Bayraktar, özellikle küçük yatırımcıların da bu süreçte yer alabilmesini istediklerini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Özellikle küçük yatırımcıların katıldığı, güvenli bir şekilde alabilecekleri yapıları burada oluşturmayı hedefliyoruz. Bununla alakalı çalışıyoruz, bütçeden sonra ben Meclisimizin gündemine geleceğine inanıyorum."
Bakanın açıklaması, halka arz modelinin bireysel yatırımcıların katılımına da açık olacak şekilde tasarlandığını ortaya koydu.
Bununla birlikte halka arz işlemlerinin yatırımcılar açısından risksiz olduğu anlamı çıkarılmamalı. Borsada işlem gören payların fiyatları piyasa koşullarına bağlı olarak değişebiliyor.
Halka Arzlar Ne Zaman Yapılacak?
Beş kamu şirketinin halka arzına ilişkin henüz kesinleşmiş bir tarih bulunmuyor.
Bakan Bayraktar, hazırlanan düzenlemenin bütçe görüşmelerinin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gündemine gelebileceğini söyledi.
Ancak bu açıklama, halka arzların kesinleştiği veya şirketlerin borsada işlem görmeye başlayacağı anlamına gelmiyor.
Sürecin ilerleyebilmesi için gerekli hukuki düzenlemelerin, şirket bazındaki hazırlıkların ve ilgili sermaye piyasası işlemlerinin tamamlanması gerekecek.
Küçük Yatırımcılar TEİAŞ, BOTAŞ ve TPAO Hissesi Alabilecek mi?
Bakanlığın üzerinde çalıştığı modelin hayata geçirilmesi ve ilgili şirketlerin halka arz edilmesi durumunda bireysel yatırımcıların da bu şirketlerin paylarına yatırım yapabilmesi mümkün olabilecek.
Ancak hangi şirketin önce halka arz edileceği, hisse fiyatları, halka açıklık oranları ve talep toplama tarihleri henüz açıklanmadı.
Bu nedenle TEİAŞ, EÜAŞ, Eti Maden, BOTAŞ ve TPAO için mevcut aşamada kesinleşmiş bir halka arz takviminden söz etmek mümkün değil.
Enerji sektöründeki beş büyük kamu şirketine yönelik hazırlıkların, bütçe görüşmelerinin ardından Meclis gündemine gelip gelmeyeceği önümüzdeki dönemde netleşecek.
