Direksiyon Sınavında Yeni Dönem: "Serbest Güzergah" Ne Zaman Başlayacak?
Ehliyet almaya hazırlananların gündeminde direksiyon sınavı yer alıyor. Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) yönetmelikte yaptığı değişiklikle sınav güzergahı sistemi zaten dönüşmüş durumda; bunun yanında çok daha kapsamlı bir reform olan "Serbest Güzergah" uygulaması ise hâlâ planlama aşamasında bekliyor.
Sabit parkur devri kapandı, iki güzergah dönemi başladı
MEB'in Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nde yaptığı ve Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle, il ve ilçelerdeki direksiyon sınavı güzergahının artık tek değil, onaylı iki farklı rotadan oluşması zorunlu hale getirildi. Bu değişiklik 2025 yılı başından itibaren fiilen uygulanıyor. Adaylar hangi rotada sınava gireceklerini önceden bilmiyor; bu da eski sistemin en çok eleştirilen yönü olan "parkuru ezberleme" alışkanlığını büyük ölçüde ortadan kaldırıyor.
Aynı düzenleme kapsamında sınava başkasının yerine girmeye çalışanlar için verilen men cezası 2 yıldan 5 yıla çıkarıldı. Engelli kursiyerler de artık kendi araçlarıyla veya durumlarına uygun bir araçla eğitim alıp sınava girebiliyor.
Gündemdeki büyük reform: "Serbest Güzergah"
İki güzergah uygulamasının ötesinde, MEB'in üzerinde çalıştığı çok daha köklü bir değişiklik var: "Serbest Güzergah" sistemi. Bu modelde sabit rota kavramı tamamen kalkıyor; sınav alanı geniş bir bölgeyi kapsıyor ve aday, sınav sırasında komisyon üyelerinin anlık yönlendirmeleriyle gerçek ve değişken trafikte test ediliyor.
Düzenleme, 2021-2030 Karayolları Trafik Güvenliği Stratejisi kapsamında hazırlanıyor. Hedef, direksiyon eğitiminin tek bir rotaya sıkışmasının önüne geçmek ve sınavların haftanın her günü, her saatinde akan trafikte yapılabilmesini sağlamak.
Ancak bu konuda net bir tarih henüz yok. Yılın başında bakanlık teknik altyapı ve denetmen eğitimlerinin tamamlanmak üzere olduğunu duyurmuştu, fakat ağustos ayı itibarıyla sürücü kursu çevrelerinde bile "Serbest Güzergah"ın ne zaman devreye gireceği belirsizliğini koruyor. Bazı kurs yetkilileri bu geçişin ancak önümüzdeki yıl gerçekleşebileceğini düşünüyor.
"Park L kalkıyor" iddiası doğru değil
Sosyal medyada ve bazı sürücü kursu çevrelerinde dolaşan "Park L manevrası sınavdan kaldırılıyor" iddiası asılsız. MEB bu yönde resmî bir karar alınmadığını açıkça belirtti; park manevraları, adayın araca hâkimiyetini ölçen sınavın temel unsurları arasında yer almaya devam ediyor.
Teorik sınavda da güncelleme var
Direksiyon sınavının yanı sıra teorik (e-sınav) tarafında da her yıl olduğu gibi içerik güncellendi. Bu yıl elektrikli araç ve motor bilgisi, çevreci sürüş teknikleri, yaya önceliği ve trafikte öfke kontrolü gibi konularda soru ağırlığı artırıldı.
Ayrı bir gelişme olarak Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), çalışan sürücü adaylarının mağdur olmaması için direksiyon sınavlarının akşam saatlerinde de yapılabilmesi yönünde MEB'e tavsiye kararı iletti. Bu öneri şimdilik bağlayıcı değil.
Adaylar ne yapmalı?
Sınav sistemi bölgeden bölgeye ve zaman içinde değişebildiği için en güncel bilgiyi almanın en sağlıklı yolu, kayıtlı olunan sürücü kursuna veya MEB'in resmî duyurularına başvurmak.
