On Binlerce Kişinin Gözü Kulağı Meclis'te: 12. Yargı Paketi'nde "Af" Var Mı?
Türkiye’de hukuk ve ceza sisteminde çok önemli reformlar içeren 12. Yargı Paketi kanun teklifi üzerindeki çalışmalar iktidar partisi milletvekilleri tarafından tamamlandı. Önümüzdeki hafta TBMM Başkanlığı'na sunulması planlanan bu paket, yargılama süreçlerinin hızlandırılmasından bilişim teknolojilerinin kullanımına ve yeni suç tanımlarına kadar köklü değişiklikleri beraberinde getiriyor.
Vatandaşların, tutukluların ve ailelerin en çok merak ettiği soru ise netlik kazandı: "Yeni yargı paketinde genel af veya infaz düzenlemesi olacak mı?"
İnfaz Düzenlemesi ve Af Olacak Mı?
Kamuoyunda uzun süredir beklenti oluşturan ve sosyal medyada sıkça tartışılan "Genel af veya yeni bir infaz indirim düzenlemesi gelecek mi?" sorusuna en üst düzey yetkiliden son nokta koyuldu. Adalet Bakanı Akın Gürlek, ceza süreleri ve infaz yasasıyla ilgili bekleyenleri doğrudan ilgilendiren açıklamasında, "İnfazla ilgili bir düzenleme yok." ifadelerini kullanarak bu pakette herhangi bir af ya da ceza indirimi maddesinin yer almadığını kesin bir dille belirtti.
12. Yargı Paketi'nin Öne Çıkan Yeni Maddeleri Neler?
Af düzenlemesi içermese de günlük hayatı, ticari ilişkileri ve mahkeme salonlarını doğrudan etkileyecek kritik maddeler ise şu şekilde şekillendi:
1. Duruşmalar Arası Süre 3 Ayı Geçemeyecek
Yargılamaların makul sürede bitirilmesi ve dava süreçlerinin uzamaması amacıyla Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda esasa ilişkin adımlar atılıyor. Yeni düzenlemeye göre hukuk mahkemelerinde iki duruşma arasındaki süre 3 aydan fazla olamayacak. Yalnızca bilirkişi raporunun gecikmesi veya istinabe gibi zorunlu/teknik hallerde hakimler gerekçesini yazılı belirterek bu süreyi esnetebilecek.
2. IBAN Bilgilerini Paylaşana Doğrudan Hapis Cezası
Dijital dolandırıcılığın ve kayıt dışı para trafiğinin önüne geçmek amacıyla Türk Ceza Kanunu’na (TCK) yepyeni bir suç tipi ekleniyor. Haksız menfaat sağlamak amacıyla kendi hesap veya IBAN bilgilerini başkalarına kullandıranlar ya da kiralayanlar artık doğrudan hapis cezası istemiyle yargılanacak. Bu kişilere "nitelikli dolandırıcılık" suçu yerine müstakil olarak ihdas edilen bu yeni suç kapsamında ceza verilecek.
3. e-Duruşma Dönemi Genişliyor
Adliyelerdeki yoğunluğu azaltmak ve dijital entegrasyonu artırmak amacıyla e-Duruşma sisteminin kapsamı büyütülüyor. Davaların ilk aşaması olan "ön inceleme duruşmaları" da artık e-Duruşma sistemi üzerinden uzaktan katılım yöntemiyle yapılabilecek.
4. Yargıtay Sadece "Görevsizlik" Gerekçesiyle Bozma Yapamayacak
Dava dosyalarının ilk derece mahkemeleri ile üst mahkemeler arasında yıllarca mekik dokumasını engellemek adına Bölge Adliye Mahkemelerinin kararları hariç tutulmak üzere; ilk derece mahkemelerinin yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması Yargıtay tarafından tek başına bir bozma gerekçesi sayılamayacak. Ayrıca AYM'nin iptal kararları sonucu oluşan yasal boşluklar da bu paketle giderilecek.
