TBMM’de Tarihi Mesai Başlıyor! 12. Yargı Paketi Maddeleri Neler, IBAN Kiralayanlara Ceza İndirimi Geliyor mu?
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), hukuk sisteminde köklü reformlar barındıran kritik bir yeni hafta mesaisine start veriyor. Adalet Komisyonu aşamasındaki tüm incelemeleri başarıyla tamamlanan ve son şekli verilen 12. Yargı Paketi, yasalaşmak üzere Meclis Genel Kurulu'nda milletvekillerinin onayına sunulacak. Davaların yıllarca uzamasından icra takiplerindeki yığılmalara, miras hukukundaki anlaşmazlıklardan son dönemde internet dolandırıcılarının tuzağına düşen IBAN kiralayanların durumuna kadar çok geniş bir alanı kapsayan kanun teklifi, yargıda dijitalleşmenin de kapılarını aralayacak.
IBAN’ını Kiralayanlara Ceza İndirimi Formülü
Komisyon aşamasında yasa teklifine eklenen ve kamuoyunda en çok konuşulan maddelerin başında "IBAN Mağdurları" düzenlemesi geliyor. Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 158. maddesinde yapılacak radikal değişiklikle; dolandırıcılık şebekelerine bilerek ya da banka hesabı kiralama oyunuyla tuzağa düşerek IBAN bilgisini kaptıran kişilerin hukuki durumu yeniden sınıflandırılacak.
Eğer bu kişilerin suça iştirak derecesi sadece "hesap numarasını/IBAN bilgisini vermekle" sınırlı kaldıysa ve arka plandaki nitelikli dolandırıcılık organizasyonuna doğrudan dahil olmadıkları ispat edilirse, alacakları hapis cezası yarı oranında indirilecek.
Miras Taşınmaz Satışında Yeni Dönem: İlk Hak Mirasçının
Ev, arsa veya tarla gibi miras kalan taşınmazların ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davasıyla icra yoluyla satışına dair çok kritik bir koruma maddesi devreye giriyor. Düzenleme yasalaştığında; anlaşmazlık nedeniyle mahkemelik olan miras mallarının satışı için yapılacak ilk ihale sadece kendi aralarında anlaşamayan mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. Böylece mülkün aile dışına çıkması ve yabancı üçüncü şahıslara satılması zorlaştırılacak.
Yargılama Süreleri Kısaltılıyor: Duruşmalar Ekran Başına Taşınıyor
Vatandaşların adliyelerde en çok yakındığı konuların başında gelen "uzun yargılama süreleri" yeni paketle birlikte resmen tarihe karışıyor.
Uzaktan Duruşma Dönemi: Hukuk davalarının ilk ve en kritik aşaması olan "ön inceleme duruşmaları" artık sesli ve görüntülü (SEGBİS benzeri) sistemlerle uzaktan, ekran başından yapılabilecek.
Bekleme Süresi Kısalıyor: İki duruşma arasındaki aylar süren yasal bekleme süreleri kısaltılarak dosyaların hızla karara bağlanması sağlanacak.
Tek Hakim Dönemi: Yerleşik yargı kararları bulunan belirli idari uyuşmazlık dosyalarında heyet yerine tek hakimin karar vermesi sağlanarak bürokrasi hızlandırılacak.
Gereksiz Bilirkişi Raporu İsteyen Hakime Disiplin Cezası
Davaların aylarca tıkanmasına ve sürecin uzamasına yol açan "gereksiz bilirkişi raporu" krizine karşı sert yaptırımlar getiriliyor. Yeni kanun teklifine göre; davanın çözümü için teknik veya uzmanlık gerektiren bir durum olmadığı halde dosyayı sırf zaman kazanmak ya da iş yükünü devretmek için bilirkişiye göndererek süreci uzatan hakim ve savcılar hakkında disiplin yaptırımı uygulanabilecek.
İcra Dairelerine "Kamu Filtresi" Şartı
İcra dairelerinin üzerindeki milyonlarca dosyalık yükü hafifletmek amacıyla devlet aleyhine açılan alacak davalarına yeni bir filtre getiriliyor. İdare (kamu kurumları) aleyhine mahkemeler tarafından verilen alacak kararlarında, alacaklılar doğrudan icra dairesine giderek icra takibi başlatamayacak. Önce ilgili kamu kurumuna yazılı başvuru yapılması zorunlu olacak. Kurumun doğrudan bütçeden ödeyebileceği dosyaların icra dairesine gitmesi ve devlete ekstra vekalet ücreti/dosya masrafı yüklemesi engellenecek. Ayrıca noter belgeleri de adli mercilere tamamen elektronik ortamda iletilecek.
İşkence ve Kötü Muamele Suçlarına Taviz Yok (HAGB Engeli)
Pakette insan hakları korumasına yönelik de net bir çizgi çekildi. İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele suçlarında mahkemeler artık Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı veremeyecek. Bu suçlardan ceza alan sanıkların cezalarının ertelenmesi engellenecek ve mahkumlar cezalarını cezaevinde fiilen çekecekler.
