103 Yıl Sonra Bir İlk: Bilim İnsanları Yeni Bir Kedi Türü Keşfetti
Güney Amerika'nın el değmemiş bölgelerinden Bolivya'da, biyoloji dünyasını şaşırtan bir keşif gerçekleşti. Bolivya'nın yüksek nemli ve yoğun sisli Yungas bulut ormanlarında yaşayan, yerel halkın uzun süredir "tilcayo" adıyla bildiği küçük yaban kedisinin aslında tamamen yeni bir tür olduğu resmen açıklandı. Bu gelişme, yüz yılı aşkın bir sürenin ardından dünyada ilk kez canlı bir kedi türünün tanımlanması anlamına geliyor.
Keşif Bir Kurtarma Merkezinde Başladı
Türün ortaya çıkış hikayesi 2016 yılına dayanıyor. Bolivya'nın Yungas bölgesindeki ormanlarda yerel bir sakin tarafından bulunan hayvan, başlangıçta farklı bir kedi yavrusu sanılmıştı. Ancak canlının davranışlarının tipik bir kedininkiyle örtüşmediği fark edildi. "Tigrino" lakabıyla anılan ve şu anda 10 yaşında olan bu hayvan, barındığı kurtarma merkezinde araştırmacıların dikkatini çekti.
National Geographic araştırmacısı ve La Paz'daki Universidad Mayor de San Andrés'ten bilim insanı Paola Nogales-Ascarrunz, hayvanın farklı görünümünü fark ederek bu tarihi keşfin ilk adımını attı. Nogales-Ascarrunz, hayvanın fiziksel özelliklerinin Brezilya'daki bilinen kedi tanımlamalarıyla uyuşmadığını tespit etti.
DNA Analizleri Yeni Bir Tür Olduğunu Doğruladı
Araştırmacılar, hem yaşayan bireylerden hem de müze örneklerinden elde ettikleri DNA verilerini kullanarak kaplan kedilerinin soy ağacını detaylı şekilde inceledi. Yapılan analizler sonucunda, Bolivya'ya özgü bu canlıların diğer benekli yaban kedilerinden genetik olarak tamamen farklı olduğu ve yeni bir tür oluşturduğu ortaya kondu. Bilim insanları bu türe, yerel ismini koruyarak resmi olarak Leopardus tilcayo adını verdi.
En son yeni bir kedi türünün keşfedildiği tarih 1923 olarak biliniyor. Bu da Leopardus tilcayo'nun keşfinin, tam 103 yıl sonra yaşanan bir ilk olduğu anlamına geliyor.
Ev Kedisinden Bile Küçük
Leopardus tilcayo, fiziksel boyutlarıyla da dikkat çekiyor. Yaklaşık 46 santimetre uzunluğunda ve sadece 1,4 kilogram ağırlığındaki tür, alışılagelmiş ev kedilerinden bile daha küçük bir yapıya sahip. Açık kahverengi kürkü üzerindeki düzensiz benek deseniyle kaplan kedileri grubuna dahil ediliyor. Ancak türün doğadaki yaşam biçimi ve biyolojisi hakkında bilinenler şu an için oldukça sınırlı.
Araştırmacıların incelediği dışkı örneklerinde küçük kemirgen kalıntılarına rastlanması, türün beslenme alışkanlığında kemirgenlerin önemli bir yer tuttuğuna işaret ediyor. Fotokapan kayıtları ise bu kedilerin daha çok gece saatlerinde aktif olduğunu gösteriyor. Antwerp Üniversitesi'nden evrimsel biyolog Jonas Lescroart, mevcut bilgilerin şu an için yalnızca iki bireyin incelenmesine ve sınırlı sayıda fotokapan görüntüsüne dayandığını belirtiyor.
Kedigiller Ailesinin Tür Sayısı Artabilir
Yapılan genetik analizler, Leopardus tilcayo soyunun diğer kaplan kedilerinden yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrıştığını ortaya koydu. Bilim insanları, bu denli uzun bir genetik ayrışma süresinin kediler dünyasında kesin bir tür farkına işaret ettiğini vurguluyor.
Current Biology dergisinde yayımlanan araştırma, kaplan kedisi türlerinin bilinenin aksine üç değil, beş farklı türden oluşabileceğini gösterdi. Bu keşif, ev kedilerinden aslan, kaplan ve leopar gibi büyük yırtıcılara kadar tüm kedi türlerini kapsayan Felidae (Kedigiller) ailesinin bilinen 41 resmi tür sayısını 44 veya daha fazlasına çıkarma potansiyeli taşıyor.
Habitatı Ciddi Tehdit Altında
Leopardus tilcayo'nun yaşam alanı olan Yungas bölgesi, ormansızlaşma, tarımsal genişleme, insan kaynaklı yangınlar ve madencilik faaliyetleri nedeniyle bölgenin en çok tehdit altındaki ekosistemlerinden biri konumunda. Bu durum, yeni keşfedilen türün korunmasını bilim insanları için öncelikli bir mesele haline getiriyor. Uzmanlar, bölgede acil koruma tedbirleri alınmazsa henüz tam olarak tanınmamış bu türün yaşam alanının ciddi risk altında kalabileceğine dikkat çekiyor.
